Sure Nahl — Ayet 9

Kelime Anlamları:

• Kasdü's-sebîl: Doğru ve dosdoğru yol, hakka ulaştıran yol.
• Câir: Doğru yoldan sapan, eğri, hak'tan ayrılan yol.
• Hedâ: Hidâyete erdirmek, doğru yolu göstermek ve o yola iletmek.

Tefsir:

Yüce Allah bu âyet-i kerîmede, insanlığa en büyük rahmetini ve adaletini beyan buyurmaktadır. Allah Teâlâ, kullarına doğru yolu göstermeyi kendi üzerine almıştır. Bu, O'nun sonsuz merhametinin bir gereğidir. "Kasdü's-sebîl" yani dosdoğru yol, Allah'ın dinidir; İslam'dır. Bu yol, insanı dünyada huzura, ahirette ise ebedi kurtuluşa ve Cennet'e ulaştıran yegâne yoldur. Allah, bu yolu apaçık beyan etmiş, peygamberler göndermiş, kitaplar indirmiştir. Artık hiç kimsenin "bilmiyordum" deme özrü kalmamıştır.

Ancak bunun yanında, hak'tan sapan, eğri büğrü yollar da vardır. Bunlar, insanı helake ve Cehennem'e sürükleyen yollardır. İslam'dan başka her inanç ve her sistem, işte bu "câir" yani eğri yollardandır. Şeytanın süsleyip insanlara güzel gösterdiği bu yollar, aslında çıkmaz sokaklardır. İnsan, aklını ve fıtratını kullanıp bu sahte yollara aldanmamalı, Allah'ın gösterdiği dosdoğru yola sarılmalıdır.

Âyetin sonunda ise Allah Teâlâ, mutlak iradesinin büyüklüğünü hatırlatmaktadır: "Eğer Allah dileseydi, elbette hepinizi birden hidayete erdirirdi." Yani O'nun kudreti her şeye yeter. İsteseydi, tıpkı melekler gibi herkesi zorla iman ettirirdi. Fakat O, kullarını imtihan için serbest bırakmış, doğru ile yanlışı apaçık ortaya koymuş ve akıl ile irade vermiştir. İşte bu, Allah'ın adaletinin ta kendisidir. İnsan, bu seçme hürriyeti içinde iman ederse ecrini, inkâr ederse cezasını hak eder.

Bu âyet bize, Allah'ın yolunun apaçık olduğunu, hidayetin ancak O'ndan geldiğini ve O'nun dilemesi olmadan hiçbir şeyin gerçekleşmeyeceğini öğretir. Ey iman eden kardeşim! Allah'ın sana gösterdiği bu dosdoğru yola sımsıkı sarıl. Sakın eğri yollara sapma. Bil ki, Allah'ın rahmeti ve hidayeti, O'na yönelen her kulun üzerinedir. O'nun dinine sarılan asla pişman olmaz, asla kaybetmez. Rabbimiz, bizleri dosdoğru yoldan ayırmasın, hepimizi Sırat-ı Müstakim üzere sabit kılsın.