İsra surəsi — Ayə 21

Kəlmələrin mənaları:

• Fəddəlnə: Üstün etdik, fərqləndirdik.
• Dərəcat: Dərəcələr, mərtəbələr.
• Təfdil: Üstünlük vermə, fərqləndirmə.

Təfsir:

Ey Peyğəmbər! Bir düşün və gör ki, Biz bu dünyada insanların bəzisini digərlərinə necə üstün etdik. Kiminə bol ruzi verdik, kimini imtahan üçün azlıqda qoyduq; kimə elm və bacarıq bəxş etdik, kimini isə başqa nemətlərlə mükafatlandırdıq. Bütün bu fərqlər Allahın hikməti ilədir və insanların sınağa çəkilməsi üçündür. Lakin bu dünyadakı bütün bu üstünlüklər müvəqqətidir və keçicidir.

Əsl böyük üstünlük və yüksək dərəcələr isə axirətdədir. Axirət dərəcələri bu dünyadakından qat-qat böyük və üstündür. Möminlər üçün Cənnətdə elə məqamlar vardır ki, onları bu dünyadakı heç bir nemətlə müqayisə etmək olmaz. Cənnətin dərəcələri bir-birindən yüksək, nemətləri isə saysız-hesabsızdır. Eləcə də, günahkarlar üçün Cəhənnəmin də dərəcələri vardır və oradakı əzab da bu dünyadakı heç bir çətinliklə müqayisə olunmazdır.

Ey insan! Bu dünyadakı fərqlərə aldanma. Kimisi var-dövlət içində üzür, kimisi isə yoxsulluq çəkir; kimisi sağlamdır, kimisi xəstə; kimisi güclüdür, kimisi zəif. Bütün bunlar müvəqqətidir və bir gün sona çatacaqdır. Əsl və əbədi olan axirət həyatıdır. Orada möminlər üçün elə yüksək dərəcələr və elə böyük üstünlüklər vardır ki, bu dünyadakı bütün fərqlər onun yanında heç bir şey deyildir.

Odur ki, ey mömin! Sən bu fani dünyanın keçici nemətlərinə uyma, gözünü axirətə dik. Orada səni gözləyən əbədi nemətlər və yüksək məqamlar üçün çalış. Unutma ki, Allahın mömin bəndələrinə bəxş edəcəyi mükafatlar bu dünyadakı hər şeydən daha böyük və daha üstündür. Sən də o yüksək dərəcələrə çatmaq üçün səy göstər, saleh əməllər et və Rəbbinin razılığını qazanmağa çalış. Çünki axirət yurdu, Allahdan qorxanlar üçün ən xeyirli yurdur.