Isro surasi — Oyat 21

Kalimalarning ma'nolari:

• Faddalnā – Biz afzal qildik, ustun qildik.
• Darajāt – Darajalar, martabalar.
• Tafḍīlan – Afzallik, ustunlik berish.

Tafsir:

Ey Muhammad! Qarangki, Biz bu dunyoda odamlarning ba'zilarini boshqalaridan qanday qilib ustun qildik. Kimiga ko'p rizq-u mol berdik, kimiga kam; kimini kuch-quvvatda, kimini ilm-u aqlda, kimini martaba va mavqeda boshqasidan yuqori qildik. Bu tafovutlar – Bizning hikmatimiz bilan bo'lib, bandalarni imtihon qilish uchundir. Ammo oxiratdagi tafovut – bu dunyodagidan ancha katta va ulug'dir. Chunki jannatning darajalari va do'zaxning tabaqalari orasidagi farqni hech narsa bilan o'lchab bo'lmaydi. Mo'minlar uchun oxiratda tayyorlangan ne'matlar, darajalar va fazl-u karomatlar – bu dunyodagi barcha afzalliklardan beqiyos ulug'dir. Shuning uchun aqlli banda bu o'tkinchi dunyoning arzimas narsalariga berilib ketmay, balki abadiy oxiratning ulug' darajalariga erishishga intilishi lozim.

Foydalar:

• Bu dunyodagi farovonlik va boylik – o'lchov emas; asl qadr-qimmat oxiratdagi darajalardadir.
• Mo'min kishi dunyoviy ne'matlarga havas qilmasdan, oxiratdagi ulug' mukofotlarga umid bog'lashi kerak.
• Alloh taoloning hikmati shundaki, U bandalarini turli holatlarda sinaydi; shuning uchun kishi o'z holiga shukr qilib, yaxshi amallarni ko'paytirishga harakat qilishi lozim.
• Oxiratdagi tafovut – adolat va hikmat asosida bo'lib, har kimga qilgan amaliga yarasha beriladi; bu esa mo'minlarni to'g'ri yo'lda sabr-u bardoshli bo'lishga undaydi.