سوره اسراء — آیه 31

معانی کلمات:

• إملاق: فقر و تنگدستی
• خطئًا: گناه و اشتباه بزرگ

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه شریفه، مؤمنان را از عملی بسیار زشت و وحشیانه که در دوران جاهلیت رواج داشت، بازمیدارد. در آن زمان، برخی از مردم از ترس فقر و تنگدستی، فرزندان خود را — بهویژه دختران را — میکشتند یا زندهبهگور میکردند. خداوند با لحنی قاطع و پرمهر میفرماید: فرزندان خود را از ترس فقر و تنگدستی نکشید. چرا که روزیرسان حقیقی، خداوند است. اوست که هم به شما روزی میدهد و هم به فرزندانتان. رزق و روزیِ آنان بر عهده ماست، نه بر عهده شما. پس اندوه آینده و ترس از فقر را رها کنید و بدانید که خداوندی که شما را آفریده و روزی داده، هرگز فرزندان شما را فراموش نخواهد کرد.

سپس میفرماید: به راستی که کشتن فرزندان، گناهی بسیار بزرگ و خطایی عظیم است. این عمل نهتنها از نظر شرعی حرام و نارواست، بلکه از نظر فطری و انسانی نیز عملی زشت و ناپسند است؛ چرا که فرزندان، امانتهای الهی در دست والدین هستند و هیچ گناهی مرتکب نشدهاند که مستحق چنین مجازاتی باشند.

فواید و پیامهای آیه:

1. توحید در رزق: این آیه به ما میآموزد که روزی تنها به دست خداست و اوست که روزیدهنده همه موجودات است. هیچ انسانی نباید نگران روزی خود یا فرزندانش باشد، چرا که خداوند متکفل رزق همه بندگان است.
2. حرمت جان انسان: این آیه نشان میدهد که جان انسان، چه کودک و چه بزرگسال، از چنان ارزش و احترامی برخوردار است که خداوند آن را امانتی گرانبها میداند و کشتن آن را گناهی بزرگ میشمارد. اسلام دین رحمت و مهربانی است و حتی به فکر تأمین آینده کودکان نیز هست.
3. اعتماد به خدا و آرامش دل: وقتی بدانیم که روزی ما و فرزندانمان در دست خداست، دلمان آرام میشود و از اضطراب و نگرانی نسبت به آینده رها میگردیم. این اعتماد، آرامشی عمیق به زندگی میبخشد و ما را از تصمیمهای نادرست و عجولانه بازمیدارد.
4. مبارزه با فرهنگ جاهلی: این آیه به ما میآموزد که هر رسم و باوری که بر پایه ترس و جهل باشد، باید کنار گذاشته شود. اسلام با فرهنگهای غلط و خرافی که به نابودی نسل و ظلم به کودکان میانجامد، بهشدت مبارزه میکند و راه درست و انسانی را نشان میدهد.
5. مسئولیت والدین: والدین باید بدانند که فرزندان، امانتهای الهی هستند و وظیفه دارند از آنان مراقبت کنند، نه اینکه به بهانه فقر یا مشکلات اقتصادی، آنان را از بین ببرند. خداوند هرگز بندهای را که بر او توکل کند، تنها نمیگذارد.