سوره اسراء — آیه 90

معانی کلمات:

• تَفْجُرَ: جاری کنی و بشکافی، بیرون بیاوری.
• یَنْبُوعًا: چشمهای جوشان و روان.

تفسیر آیه:

مشرکان مکه وقتی با اعجاز قرآن و دلایل روشن روبهرو شدند و نتوانستند در برابر آن بایستند، بهجای پذیرش حق، از روی لجاجت و سرکشی خواستههای نامعقولی مطرح کردند. آنان به پیامبر اکرم صلیالله علیه وسلم گفتند: ما هرگز به تو ایمان نمیآوریم و گفتار تو را تصدیق نمیکنیم، مگر اینکه برای ما از زمین مکه چشمهای جوشان و همیشهجاری بیرون بیاوری که آب آن هرگز قطع نشود. این پیشنهاد نه از سرِ طلب هدایت بود، بلکه صرفاً بهانهجویی و کارشکنی بود؛ زیرا آنان پیشتر معجزات فراوانی مانند شکافتهشدن ماه را دیده بودند و قرآن که بزرگترین معجزه است، در برابرشان بود، اما باز هم ایمان نیاوردند و هر روز بهانهای تازه میتراشیدند.

فواید و پیامهای آیه:

• انسانِ لجوج و عنود، هرگز با دیدن معجزه و دلیل، تسلیم حق نمیشود و پیوسته بهانههای تازه میآورد؛ پس ایمان واقعی، ثمرهی قلبی پاک و جویای حقیقت است، نه صرفاً دیدن خارقالعادهها.
• پیامبر اسلام صلیالله علیه وسلم با معجزهای جاودان یعنی قرآن کریم مبعوث شد که عقل و اندیشه را به چالش میکشد و برای همیشه و برای همهی انسانها در دسترس است؛ این خود نشانهی رحمت الهی است که راه هدایت را برای همگان آسان کرده است.
• خداوند متعال به پیامبرش قدرت و صبر عطا کرد تا در برابر چنین خواستههای نامعقولی، استقامت ورزد و این درس بزرگی است برای مؤمنان که در مسیر دعوت به حق، با سختیها و بهانهجوییهای مخالفان روبهرو خواهند شد و باید با بردباری و توکل بر خدا ادامه دهند.
• این آیه نشان میدهد که اسلام دینِ تعقل و تفکر است و از پیروانش میخواهد با دلی باز و نیتی خالص به سراغ حقایق بروند، نه با پیشداوری و تعصب کورکورانه.