Аль-Кахф сүресі — Аят 90

1. Сөздердің мағынасы:

• مَطْلِعَ الشَّمْسِ — күн шығатын жер, күннің шығыс жағы.
• سِتْرًا — перде, көлеңке, паналайтын қорғаныш нәрсе (үй немесе ағаш тәрізді).

1. Аяттың тәпсірі:

Зүлқарнайын (ғ.с.) сапарын жалғастырып, күн шығатын жаққа жеткен кезде, күннің бір халықтың үстіне шығып келе жатқанын көрді. Бұл халыққа Аллаһ күннің ыстығынан қорғайтын ешбір перде — үй де, ағаш көлеңкесі де жаратпаған еді. Олардың жері ғимарат салуға да, ағаш өсіруге де жарамсыз болғандықтан, күн шыққанда ыстықтан қорғанатын ешнәрселері болмады. Олар күннің ыстығынан паналау үшін жер астындағы қуыстарға (үңгірлерге) кіріп, күн көтерілгенде қайта шығатын.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Аллаһ Тағаланың құдіреті шексіз: Ол бір халықты күннің ыстығынан қорғайтын ешбір себепсіз жаратып, оларды сол күйінде күннің астында өмір сүргізді. Бұл — Жаратушының әрбір жаратылған нәрсеге билігі толық екенін көрсетеді.
• Жер бетіндегі түрлі халықтар мен олардың өмір сүру жағдайларының әртүрлілігі — Аллаһтың даналығының белгісі. Кейбір адамдар салқын жерлерде, кейбіреулері қатты ыстықта өмір сүреді. Бұл әркімнің өз Жаратушысына шүкір етуіне себеп болуы тиіс.
• Зүлқарнайынның сапары мен байқампаздығы — білім мен сапардың, жер бетін зерттеудің маңыздылығын көрсетеді. Ислам діні адамды ойлануға, байқауға және Аллаһтың жаратылысындағы хикметтерді түсінуге шақырады.
• Адам баласы қандай қиын жағдайда болса да, Аллаһ оны сол жағдайға шыдай алатындай етіп жаратқан. Бұл — Аллаһтың рақымы мен әділдігінің көрінісі. Сондықтан қандай сынақ болса да, Аллаһқа сенім артып, сабыр ету керек.
• Бұл аят бізге Аллаһтың жаратқан әрбір нәрсесінде хикмет бар екенін, тіпті ең қиын жағдайлардың өзінде де Жаратушының қамқорлығы мен даналығы жатқанын ұғындырады. Бұл — иманды нығайтып, Аллаһқа деген махаббатты арттыратын ұлы ғибрат.