Аль-Кахф сүрөсү — Аят 97

1. Аяттагы сөздөрдүн мааниси:

• فَمَا اسْطَاعُوا — алар (Яжуж менен Мажуж) эч кандай жол менен албады, күчү жетпеди.
• أَن يَظْهَرُوهُ — анын үстүнө чыгууга, б.а. дубалдын үстүнө чыгып же ашып өтүүгө.
• نَقْبًا — тешик, көңдөй, дубалдын астынан же ортосунан тешип өтүү.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала бул аятта Зулкарнайн курган тосмонун бекемдигин баяндайт. Яжуж менен Мажуж кайра-кайра аракет кылганы менен, ал дубалдан өтө албады. Алар анын үстүнө чыгууга да, астынан же капталынан тешип кирүүгө да күчү жетпеди. Себеби дубал абдан бийик, бети тегиз жана жылмакай болгондуктан, ага чыгуу мүмкүн эмес эле. Ал эми астынан тешүүгө аракет кылганда, дубалдын калыңдыгы жана бекемдиги тоскоол болду. Ошентип, алар камалып, артына кайтууга аргасыз болушту. Бул — Аллахтын кудуретүнүн жана Зулкарнайндын акылмандыгынын ачык далили.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Аллах Таала пенделерине коргоо жана бекемдик берүүгө кудуреттүү. Ал каалаганда тоо-таштарды, дубалдарды себеп кылып, душмандарды токтотот.
• Зулкарнайн сыяктуу акылман, адилет башкаруучулардын эмгеги менен коом тынчтыкка жетет. Бул — жакшылыкка чакыруучу, коргоочу лидерлердин маанисин көрсөтөт.
• Яжуж менен Мажуждун дубалдан өтө албаганы — Аллахтын буйругу менен белгиленген чектин бар экенин билдирет. Ар бир залымдын, бузукунун алдында Аллахтын тоскону болот.
• Бул окуя бизге сабырдуулукту, илим-билим менен иш кылууну жана Аллахка таянууну үйрөтөт. Ислам — коргоо, тынчтык жана акылмандык дини.