سوره کهف — آیه 97

معانی کلمات:

• یَظْهَرُوهُ: از بالای آن بالا روند و بر آن چیره شوند.
• نَقْبًا: سوراخ و روزنهای ایجاد کنند.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در ادامه داستان ذوالقرنین و ساخت سد آهنین، نتیجه این بنای محکم و استوار را بیان میکند. هنگامی که ذوالقرنین به فرمان خداوند، سد را از آهن و مس گداخته ساخت، یأجوج و مأجوج که قومهایی بسیار نیرومند و جنگجو بودند، تلاش کردند تا از این سد عبور کنند. اما به دلیل بلندی بسیار زیاد و صافی و لغزندگی سطح آن، نتوانستند از بالای آن بالا روند؛ زیرا هیچ نقطه برجسته یا دستاویزی برای صعود وجود نداشت. از سوی دیگر، به سبب ضخامت و استحکام فوقالعاده و سختی شدید آن، نتوانستند از پایین آن را سوراخ کنند یا شکافی در آن ایجاد نمایند. به این ترتیب، این سد به اذن الهی، به مانعی نفوذناپذیر در برابر آنان تبدیل شد و آنان را از تجاوز به سرزمینهای دیگر بازداشت.

فواید و پیامهای آیه:

• قدرت و توانایی انسان هرچند زیاد باشد، در برابر اراده و مشیت الهی ناچیز است. یأجوج و مأجوج با همه نیروی خود نتوانستند بر سدی که ذوالقرنین به توفیق خداوند ساخته بود، غلبه کنند.
• خداوند به بندگان مخلص خود، قدرت و امکاناتی عطا میکند که میتوانند با استفاده از آن، در برابر شر و فساد سدّی مستحکم ایجاد کنند. این نشان میدهد که توکل بر خدا و بهرهگیری از علم و توانمندیهای حلال، راهی مؤثر برای مقابله با دشمنان است.
• اهمیت برنامهریزی و استحکام در کارها: ذوالقرنین با دقت و مهارت، سدی محکم بنا کرد که هیچ راه نفوذی برای دشمن باقی نگذاشت. این درس بزرگی است که مسلمانان باید در دفاع از کیان خود و مقابله با توطئههای دشمنان، هوشیار و مستحکم عمل کنند.
• این آیه یادآور آن است که نعمت امنیت و آرامش، از بزرگترین نعمتهای الهی است و باید قدر آن را دانست و شکرگزار بود.