Марьям сүрөсү — Аят 34

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• ذَٰلِكَ (заалика) — «ушул», «ушул айтылган нерсе». Бул жерде алдын ала баяндалган окуяга жана сүрөттөлгөн сыпаттарга ишарат кылат.
• يَمْتَرُونَ (ямтаруун) — «шектенишет», «күмөн санашат», «талашышат». «Мирйа» сөзүнөн алынган болуп, шек-күмөндү билдирет.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Мына ушул — баяныбызда сыпаттары айтылган, апасы Марьямдан төрөлгөн — Ийса пайгамбар. Ал Аллахтын атайын жарлыгы менен, атасыз дүнүйөгө келген пендеси. Бул айтылган сөз — Ийса жөнүндөгү акыйкат сөз, эч кандай шек-күмөнсүз, талаш-тартышсыз чындык.

Акыйкат мына ушул: Ийса — Аллахтын пендеси жана пайгамбары, Аллахтын элчиси. Ал эч качан кудай эмес, Аллахтын уулу да эмес, Аллахтын шериги да эмес. Бирок ага чейинкилер жана ага замандаш адамдар бул чындыкка шектенип, ар кандай жалган сөздөрдү айтышты. Яхудилер: «Ийса сыйкырчы, жалганчы» — деп айтышты. Насаралар болсо ар кандай бөлүнүштү: кээ бирөөлөрү «Ал — Аллах», кээ бирөөлөрү «Ал — Аллахтын уулу», дагы башкалары «Ал — Аллахтын шериги» — деп айтышты. Баары тең жаңылыштыкка кетишти. Ал эми Аллах Таала бул аятта алардын баарысынын сөздөрү жалган экенин, чыныгы акыйкат — Ийсанын Аллахтын пендеси жана пайгамбары экенин ачык-айкын билдирди.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Акыйкатты издөө — Ислам дини адамды ар дайым чындыкка, акыйкатка чакырат. Ийса пайгамбар жөнүндөгү чыныгы маалыматты билүү — ар бир адам үчүн маанилүү.
• Аллахтын кудурети — Ийсанын атасыз төрөлүшү Аллахтын чексиз кудуретин көрсөтөт. Ал каалаган нерсени «Бол!» деп айтса, болот. Бул Аллахтын кудуретине ишенүүгө жана Ага таянууга чакырат.
• Пайгамбарларды сыйлоо — Ийса пайгамбарды Аллахтын улуу элчиси катары таануу, ага болгон сүйүү жана урмат — ыймандын белгиси. Исламда бардык пайгамбарлар тең урматталат.
• Шектенүүдөн алыс болуу — Аяттагы «шектенишет» деген сөз бизге акыйкатты так билүүгө, күмөн-шектени таштап, Аллахтын айткандарына бекем ишенүүгө үндөйт.
• Ыймандын тууралыгы — Ислам — бул туура жол, анда Аллахтын биримдиги (таухид) негизги орунда турат. Ийсаны кудай же Аллахтын уулу деп эсептөө — ыйманды бузат. Туура ыйман — Аллахты жалгыз деп билүү жана Ага эч кимди шерик кылбоо.
• Курандын даанышмандыгы — Куран аркылуу биз Ийса пайгамбар жөнүндөгү чыныгы маалыматты алабыз. Бул Курандын Аллах тарабынан түшүрүлгөн ыйык китеп экенин дагы бир жолу далилдейт.