سوره مریم — آیه 34

معانی کلمات:

• قَوْلَ الْحَقِّ: سخن راست و درست؛ برخی مفسران آن را به معنای «سخن حق» و برخی آن را منصوب به تقدیر «قالَ اللهُ قولَ الحقِّ» دانستهاند، یعنی این سخن، سخن خداست.
• یَمْتَرُونَ: شک میکنند، تردید دارند، در آن به جدال و اختلاف میپردازند.

تفسیر آیه:

اینکه در آیات پیشین از داستان زکریا، یحیی، مریم و تولد عیسی سخن گفته شد، اکنون خداوند میفرماید: ای پیامبر! آن کسی که اینگونه با عظمت و شگفتانگیز توصیف کردیم و سرگذشت پاک و پرمعنایش را برای تو بازگفتیم، همان عیسی پسر مریم است؛ نه آنچه یهودیان درباره او پنداشتند که فرزند نامشروع است و نه آنچه مسیحیان دربارهاش گفتند که او خدا یا پسر خداست. این سخنی است که خداوند به حق و راستی بیان کرده است؛ سخنی که یهودیان و مسیحیان در آن دچار شک و تردید شده و پیوسته در آن اختلاف میکنند و به جدال میپردازند. گروهی او را ساحر و دروغگو خواندند و گروهی او را خدا یا شریک خدا یا پسر خدا پنداشتند و همگی در گمراهی و اشتباهاند. حقیقت آن است که او بندهای از بندگان خدا و پیامبری بزرگوار و مخلوقی پاک از مادری پاکدامن به نام مریم بود که به قدرت خداوند، بدون پدر به دنیا آمد.

فواید و پیامهای آیه:

1. حقیقتشناسی در برابر شایعات: این آیه به ما میآموزد که درباره شخصیتهای بزرگ و مقدس، نباید به شایعات و پندارهای نادرست توجه کنیم، بلکه باید حقیقت را از منبع وحی و سخن خداوند جویا شویم.
2. پرهیز از افراط و تفریط: سرگذشت عیسی (علیهالسلام) نشان میدهد که انسانها در برابر پیامبران الهی دو راه افراطی را پیمودهاند؛ گروهی آنها را انکار کرده و گروهی آنها را تا حد خدایی بالا بردهاند. اسلام راه میانه را نشان میدهد: پیامبران، بندگان برگزیده و معصوم خداوند هستند که شایسته احترام و پیرویاند، نه پرستش.
3. اهمیت سخن حق: خداوند این بیان را «قول الحق» نامیده است؛ یعنی سخن راست و درست، تنها سخنی است که از سوی خداوند میآید و ملاک تشخیص حق از باطل، کلام الهی است.
4. آرامش در یقین: کسانی که در حقایق دینی شک و تردید دارند، همواره در اضطراب و ناآرامی به سر میبرند، اما مؤمنانی که سخن خدا را با یقین میپذیرند، از آرامش قلبی و اطمینان خاطر برخوردارند.