سوره مریم — آیه 4

معانی کلمات:

• وَهَنَ: سست و ضعیف شد.
• الْعَظْمُ: استخوان.
• اشْتَعَلَ: شعله ور شد، فروزان گشت (کنایه از فراگیری و گسترش).
• شَيْبًا: سفیدی موی سر (پیری).
• شَقِيًّا: محروم از اجابت، بدبخت و ناامید.

تفسیر آیه:

حضرت زکریا (علیه السلام) در حالی که به درگاه پروردگار خود دعا می کرد، عرضه داشت: «پروردگارا! من به سن پیری رسیده‌ام و استخوانهایم سست و ضعیف گشته است و موی سرم از پیری سفید و شعله‌ور شده است (یعنی پیری سراسر وجودم را فرا گرفته است). و من در دعاهایم به درگاه تو، هرگز ناامید و محروم نبوده‌ام؛ بلکه تو همواره دعایم را اجابت کرده‌ای و مرا با اجابت خود خوشحال نموده‌ای.»

او با این بیان، هم ضعف و ناتوانی خود را برای دریافت فرزند بیان می‌کند و هم امیدواری خود را به لطف و کرم الهی ابراز می‌دارد؛ زیرا خداوند در گذشته نیز دعاهای او را مستجاب کرده بود و او هیچ‌گاه از درگاه او ناامید بازنگشته بود.

فواید و پیام‌های آیه:

1. امیدواری به اجابت دعا: این آیه به ما می‌آموزد که هیچ‌گاه از رحمت خداوند ناامید نشویم؛ حتی در سخت‌ترین شرایط، دعا و مناجات با پروردگار راهگشاست.
2. تواضع در برابر خدا: حضرت زکریا با وجود مقام والای پیامبری، با فروتنی و خشوع، ضعف خود را بیان می‌کند و این درس بزرگی است که بندگان خدا باید در پیشگاه او متواضع باشند.
3. یادآوری نعمت‌های گذشته: اشاره به اجابت دعاهای پیشین، نشان می‌دهد که یادآوری نعمت‌های الهی، زمینه‌ساز امیدواری و استجابت دعاهای آینده است.
4. اهمیت دعا در پیری: این آیه نشان می‌دهد که دعا در هر سنی، به ویژه در دوران پیری و ناتوانی، ارزش و جایگاه ویژه‌ای دارد و خداوند شنونده دعای بندگان خویش است.