Maryam surasi — Oyat 79

Kalimalarning ma'nolari:

• Kallā (كَلَّا): Yo'q, unday emas! Bu so'z da'voni rad etish uchun kelgan.
• Sanaktubu (سَنَكْتُبُ): Yozib qo'yamiz, hisobga olamiz.
• Namuddu (نَمُدُّ): Uzaytiramiz, ko'paytiramiz, ziyoda qilamiz.
• Madan (مَدًّا): Uzluksiz, tobora ortib boradigan darajada.

Tafsir:

Bu oyatda Alloh taolo o'sha kofirning da'vosini qat'iy rad etib: "Yo'q, unday emas!" deya xitob qilmoqda. U o'zi uchun dunyoda mol-mulk va farzandlar berilishini, oxiratda ham shu ne'matlar davom etishini da'vo qilgan edi. Alloh uning bu yolg'on da'vosini inkor etib, unga ikki narsa bilan javob berishini bildirmoqda:

Birinchidan: "Biz uning aytgan so'zlarini yozib qo'yamiz" – ya'ni uning Allohga nisbatan aytgan yolg'on va iftiro so'zlari, behuda da'volari hammasi bizning huzurimizdagi kitobda yozilib, hisobga olinadi. Hech bir so'z bizdan yashirin qolmaydi.

Ikkinchidan: "Biz unga azobni uzluksiz ravishda ziyoda qilamiz" – ya'ni u qanchalik gunoh va zalolatda chuqurlashgan bo'lsa, biz ham unga oxiratda shunchalik ko'p va og'ir azob tayyorlaymiz. Uning azobi tobora ortib boradi, hech qachon kamaymaydi va to'xtamaydi.

Bu oyatda Alloh taolo o'sha kofirning yolg'on da'vosini rad etib, uning so'zlari yozib qo'yilishini va azobi ziyoda qilinishini xabar qilmoqda. Chunki u qanchalik gunoh qilsa, jazosi ham shunchalik og'ir bo'ladi.

Oyatdan olinadigan saboqlar:

1. Insonning har bir so'zi va har bir amali Alloh huzurida yozib boriladi. Qiyomat kuni hech kim o'z so'zlaridan yoki qilmishlaridan qochib qutula olmaydi. Bu esa mo'min kishini har bir so'zida ehtiyotkor bo'lishga, yolg'on va iftirolardan tiyilishga undaydi.
2. Alloh taolo zolim va kofirlarga jazo berishda shoshilmaydi, lekin ularning jazosini unutmaydi. U ularga muhlat beradi, ammo azobni yanada og'irlashtirib qo'yadi. Bu haqiqat mo'minlarning qalbini taskin bilan to'ldiradi – zulm va yolg'on hech qachon javobsiz qolmaydi.
3. Bu oyatda mo'min kishi uchun katta bir bashorat borki, Alloh taolo har bir yaxshi so'z va yaxshi amalni ham yozib qo'yadi va ularning mukofotini to'liq beradi. Kimki yaxshilik qilsa, yaxshilik topadi.
4. Inson o'zini kuchli va boy deb hisoblasa ham, asl qudrat faqat Allohnikidir. Dunyo ne'matlari insonni mag'rurlantirmasligi kerak, chunki haqiqiy hisob-kitob oxiratda bo'ladi.