Maryam surasi — Oyat 78

Kalimalarning ma'nolari:

• Aṭṭala'al-ghayb: U g'aybni bilganmi? Ya'ni, ko'zga ko'rinmaydigan narsalarni, masalan, Lavhul-Mahfuzni ko'rib, o'zining kelajagini bilganmi?
• At-takhaza 'inda ar-Rahman 'ahdan: U Rahmon huzurida ahd (va'da) olganmi? Ya'ni, Alloh unga o'sha narsalarni berishini va'da qilganmi?

Tafsir:

Bu oyatda Alloh taolo o'sha kofir insonni tanbeh qilib, uning da'vosining asossizligini bayon qilmoqda. U kishi: "Menga dunyoda mol-mulk va farzandlar beriladi, oxiratda ham yaxshi taqdirga ega bo'laman", deb da'vo qilgan edi. Alloh unga nisbatan savol tarzida: "U g'aybni bilganmi yoki Rahmon huzurida ahd olganmi?" deya murojaat qilmoqda. Ya'ni, u qanday qilib g'ayb haqida gapiryapti? U Lavhul-Mahfuzni ko'rib, o'z taqdirini bilganmi? Yoki Alloh unga bunday va'da berganmi? Albatta, yo'q! Uning bu da'volari butunlay yolg'on va asossizdir. U na g'aybni biladi, na Alloh huzurida biror ahdga ega. U shunchaki o'zining nodonligi va takabburligi tufayli bunday bema'ni gaplarni qilmoqda.

Foydalar:

1. Inson o'z kelajagi haqida, ayniqsa oxirat haqida, hech qanday ilmsiz va dalilsiz gapirmasligi kerak. G'aybni faqat Alloh biladi.
2. Bu oyat musulmonlarga o'zlarining har bir so'zi va da'vosida ehtiyotkor bo'lishni, faqat ilm va ishonchli dalillarga tayanib gapirishni o'rgatadi.
3. Alloh taolo bandalarining har bir da'vosini biladi va ularni hisobga oladi. Kofirlarning asossiz da'volari ularni Allohning jazosidan qutqara olmaydi.
4. Mo'min inson o'z hayotini Allohning ahdiga va uning amrlariga bog'lab, har bir ishida Unga tavakkal qilishi lozim.