Baqara surasi — Oyat 15

Kalima ma'nolari:

• يَسْتَهْزِئُ – masxara qiladi, istehzo qiladi.
• يَمُدُّهُمْ – ularga muhlat beradi, ularni (gunohlarida) cho'zib qo'yadi.
• طُغْيَان – haddan oshish, zulm va boshqa yo'lga og'ish.
• يَعْمَهُونَ – hayronu sargardon bo'lib, adashgan holda yurishadi.

Tafsir:

Alloh taolo bu oyatda munofiqlarning holatini bayon qilib, ularning mo'minlar ustidan kulishlari va masxara qilishlari ortidan ularni qanday jazo kutayotganini bildirmoqda. Alloh ularga istehzo qiladi, ya'ni ularning masxaralariga yarasha jazo beradi. Bu jazo ularning o'z qilmishlariga mos keladigan adolatli jazo bo'lib, ular qilgan ishning o'xshashi bilan mukofotlanadilar.

Alloh ularni dunyoda mo'minlar qatorida yurishga imkon beradi, ularning ustidan hukmronlik qilmaydi, balki ularga muhlat beradi. Bu muhlat ularning gunohlari va adashganliklarini yanada oshirishga sabab bo'ladi. Ular shu muhlat ichida yanada ko'proq adashadilar, zulm va gunohlarini ko'paytiradilar. Ammo bu ular uchun yaxshilik emas, balki ularning halokatini tezlashtiradigan sababdir.

Alloh ularni "طُغْيَان" (haddan oshish) holatida qoldiradi, ya'ni ular o'z adashganliklarida davom etadilar, hayronu sargardon bo'lib, haqiqatni ko'ra olmaydilar. Ular go'yo ko'zlari bog'langan holda yo'l yurgandek, na to'g'ri yo'lni topa oladilar, na o'z xatolarini anglaydilar.

Bu oyatda mo'minlar uchun katta bir ibrat va tasalli bor. Mo'minlar kofirlar va munofiqlarning masxaralaridan qayg'urmasliklari kerak, chunki Alloh ularning himoyachisidir. Alloh ularning dushmanlarini O'zi jazolaydi. Mo'minlar faqat o'zlarining to'g'ri yo'lda ekanliklariga ishonch hosil qilishlari va Allohga tavakkal qilishlari lozim. Alloh hech qachon mo'minlarni yolg'iz qoldirmaydi va ularning dushmanlarini albatta jazolaydi.

Shuningdek, bu oyat har bir inson uchun ogohlantirishdir: Allohning muhlat berishi Uning jazolashdan voz kechganini anglatmaydi. Alloh har bir gunohkor va adashgan odamga muhlat beradi, lekin bu muhlat ularning gunohlarini ko'paytirishiga sabab bo'ladi. Qiyomat kuni esa ular qilgan har bir ishlari uchun hisob beradilar. Shuning uchun har bir inson Allohning rahmati va jazosidan qo'rqib, to'g'ri yo'ldan og'ishmasligi kerak. Alloh taolo bizlarni to'g'ri yo'ldan og'dirmasin va bizlarni O'zining rahmati bilan qamrab olsin. Omin!