Baqara surasi — Oyat 268

Kalimalarning ma'nolari:

• يَعِدُكُمُ الْفَقْرَ – sizni faqirlik bilan qo‘rqitadi.
• الْفَحْشَاءِ – bu o‘rinda baxillik va nafaqani (zakot va sadaqani) bermaslikni buyuradi; shuningdek, har qanday yomon ish va gunohni ham o‘z ichiga oladi.
• فَضْلًا – keng rizq, boylik va berilgan narsaning o‘rnini to‘ldirish.
• وَاسِعٌ – keng fazl-u karomati va rizqi cheksiz bo‘lgan Zot.
• عَلِيمٌ – bandalarining amallari va niyatlarini to‘liq biluvchi.

Tafsir:

Shayton insonni faqirlikdan qo‘rqitadi va unga: “Agar sadaqa qilsang, kambag‘al bo‘lib qolasan”, deb vasvasa qiladi. Shu bilan birga, u insonni baxillikka, nafaqani bermaslikka va har qanday yomon ish hamda gunohlarga buyuradi. Chunki shaytonning maqsadi insonni Allohning yo‘lidan chalg‘itish va uning molini yaxshilik yo‘lida sarflashiga to‘sqinlik qilishdir.

Ammo Alloh taolo bandalariga O‘zining cheksiz rahmati va karami bilan va’da beradiki, agar ular O‘z rizoligi uchun infoq qilsalar (sadaqa va zakot bersalar), U ularning gunohlarini mag‘firat qiladi va ularga keng rizq, baraka va bergan narsalarining o‘rnini to‘ldirib beradi. Alloh taolo hech kimning yaxshi amalini zoye qilmaydi.

Alloh taolo keng fazl-u rizq egasidir, Uning xazinalari bitmas-tuganmasdir. U bandalarining barcha holatlarini, ularning niyatlari va amallarini to‘liq biluvchidir. Shuning uchun U har bir insonga amali va niyatiga yarasha mukofot beradi.

Foydalar:

1. Bu oyat mo‘minlarga katta xushxabar beradi: Alloh yo‘lida sarflangan mol hech qachon kamaymaydi, balki Alloh uni yanada ko‘paytiradi va o‘rnini to‘ldiradi. Bu esa insonni saxovatli bo‘lishga undaydi.
2. Shaytonning yolg‘on va’dalariga aldanmaslik kerak – u faqirlik bilan qo‘rqitib, insonni yaxshilikdan to‘sishga intiladi. Buni anglagan inson shaytonning vasvasalariga qarshi hushyor bo‘ladi.
3. Allohning mag‘firati va fazli shunchalik kengki, U bandalarining gunohlarini kechirish bilan birga, ularning infoq qilgan moliga ham baraka beradi. Bu mo‘minning qalbini Allohga bo‘lgan ishonch va umid bilan to‘ldiradi.
4. Inson har qanday yaxshi amalda niyatini to‘g‘rilashi lozim, chunki Alloh taolo barcha niyatlarni biluvchidir. Bu esa amallarning ixlos bilan qilinishiga undaydi.