Ta-Ha surəsi — Ayə 110

Kəlmələrin mənaları:

• مَا بَيْنَ أَيْدِيهِمْ – Onların qabağında olanlar, yəni axirət və qiyamət işləri.
• مَا خَلْفَهُمْ – Onların arxasında qalanlar, yəni dünya həyatı və keçmiş əməlləri.
• لَا يُحِيطُونَ بِهِ عِلْمًا – Onlar (bəndələr) Onu (Allahı) elmlə əhatə edə bilməzlər, yəni Onun zatını və sifətlərini tam dərk edə bilməzlər.

Təfsir:

Allah-təala Öz elmi ilə bütün məxluqatı, xüsusilə də insanları tam şəkildə əhatə edir. O, hər bir kəsin qabağında olanı – yəni qiyamət gününü, axirət işlərini, insanın gələcəkdə qarşılaşacağı bütün hadisələri – və arxasında qalanı, yəni dünya həyatında etdiyi əməlləri, keçmişdə baş vermiş bütün işləri bilir. Nə bir zərrə Onun elmindən kənarda qalır, nə də bir an Onun nəzərindən gizli olur.

Bütün bu elm və məlumat yalnız Allaha məxsusdur. Bəndələr isə Allahın zatını və sifətlərini tam şəkildə dərk etməkdən acizdirlər. Onlar Allah haqqında nə qədər düşünsələr də, Onun əzəmətini və kamalını tam anlaya bilməzlər. Çünki Allahın elmi sonsuzdur, bəndələrin elmi isə məhduddur.

Bu ayə bizə öyrədir ki, Allah hər şeyi biləndir və biz Onun elmi qarşısında acizik. Ey insan! Sənin keçmişin də, gələcəyin də Allahın nəzarətindədir. O sənin bütün əməllərini bilir və qiyamət günü səni onlara görə sorğu-suala çəkəcəkdir. Elə isə bu günü fürsət bil, keçmiş günahlarına tövbə et və gələcək günlərini Allahın razılığı istiqamətində qur. Çünki Allah hər şeyi görür və eşidir, heç bir əməlin Ondan gizli qalmaz. Bu, həm qorxu, həm də ümid mənbəyidir – qorxu, çünki Allah hər şeyi bilir; ümid, çünki O, tövbə edənləri bağışlayan və mərhəmət göstərəndir.