سوره طه — آیه 110

معانی کلمات:

• ما بین أیدیهم: آنچه پیش روی آنان است؛ یعنی امور آخرت و قیامت.
• ما خلفهم: آنچه پشت سر آنان است؛ یعنی امور دنیا و اعمال گذشته.
• لا یحیطون به علماً: به او (خداوند) احاطه علمی ندارند و کنه ذات و صفات او را درک نمیکنند.

تفسیر آیه:

خداوند متعال به تمام امور آگاه است؛ هم به آنچه بندگان در پیش رو دارند، یعنی احوال قیامت، حساب و جزا، و هم به آنچه پشت سر گذاشتهاند، یعنی اعمال و کردارشان در دنیا. هیچ چیزی از گذشته و آینده بر او پوشیده نیست. اما بندگان هرگز نمیتوانند به کنه ذات و صفات خداوند احاطه یابند و علم او را چنانکه شایسته است درک کنند. عقل و دانش انسان محدود است و نمیتواند به عمق علم الهی و حقیقت ذات او دست یابد. خداوند به همه چیز احاطه دارد، ولی مخلوقات از احاطه بر او عاجزند.

فواید و پیامهای آیه:

1. آگاهی از علم بیپایان خداوند: این آیه به ما میآموزد که خداوند به تمام اعمال، نیات و آینده ما آگاه است؛ بنابراین باید مراقب رفتار خود باشیم و بدانیم هیچ کاری از دید او پنهان نمیماند.
2. تواضع در برابر عظمت الهی: درک این حقیقت که علم ما در برابر علم خداوند ناچیز است، انسان را فروتن میسازد و از تکبر و خودبزرگبینی بازمیدارد.
3. آرامش و امیدواری: وقتی بدانیم خداوند به گذشته و آینده ما آگاه است، در سختیها و ناملایمات زندگی آرامش مییابیم و به تدبیر او اطمینان میکنیم.
4. تشویق به تقوا و عبادت: علم فراگیر خداوند، انگیزهای قوی برای پرهیز از گناه و انجام اعمال صالح است، چرا که میدانیم همه چیز در محضر اوست و پاداش و جزای اعمال ما نزد او محفوظ است.