سوره انبیا — آیه 110

معانی کلمات:

• الجَهْر: آشکار و بلند، آنچه که با صدا ابراز میشود.
• ما تَكْتُمُونَ: آنچه پنهان میدارید و در دل پوشیده نگه میدارید.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه شریفه، بندگان خود را از احاطه کامل علم خویش آگاه میسازد و میفرماید که او به تمام سخنانی که آشکارا بر زبان میآورید، علم کامل دارد و همچنین از آنچه در دلها پنهان میکنید و از اظهار آن خودداری میورزید، کاملاً باخبر است. هیچ چیزی از گفتار و نیّات شما، چه ظاهر و چه پنهان، بر او پوشیده نیست. این آیه در حقیقت هشداری جدی به انسانهاست که بدانند تمام اعمال و اقوال و حتی خلجات درونی آنان در علم بیپایان پروردگار ثبت است و هیچ چیز از دیدگاه او پنهان نمیماند. او نه تنها به ظاهر سخنان که به باطن و نیتهای پشت آنها نیز آگاه است و بر اساس همین علم کامل، در روز جزا حسابرس دقیقی خواهد بود و هر کس را به آنچه سزاوار است، پاداش یا کیفر خواهد داد.

فواید و پیامهای آیه:

• این آیه به ما میآموزد که تقوای واقعی تنها به پرهیز از گناهان آشکار نیست، بلکه باید مراقب خلوتها و پنهانیهای خود نیز باشیم، زیرا خداوند بر همه چیز آگاه است.
• شناخت علم فراگیر الهی، انسان را به مراقبت دائمی از اعمال و گفتار خود دعوت میکند و او را از گناهانی که در پنهانی انجام میشود، باز میدارد.
• این آیه مایه آرامش مؤمنان است که میدانند حتی اگر مردم از نیّات خیر و اعمال پنهان آنان بیخبر باشند، خداوند میداند و پاداش کامل خواهد داد.
• یادآوری علم الهی، انسان را به صداقت در گفتار و اخلاص در نیّت دعوت میکند، زیرا میداند که هیچ چیز از دیدگاه خداوند پنهان نیست و تنها اوست که سزاوار داوری و جزاست.