سوره مؤمنون — آیه 40

معانی کلمات:

• عَمَّا قَلِیلٍ: به زودی، پس از زمانی اندک.
• لَیُصْبِحُنَّ: هر آینه بامداد کنند و صبح کنند (یعنی در حالی وارد صبح شوند).
• نَادِمِینَ: پشیمانان.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در پاسخ به دعای پیامبر خود، حضرت نوح علیه السلام، که پس از ناامیدی از ایمان آوردن قومش، آنان را نفرین کرد، فرمود: «به زودی و پس از اندک زمانی، این کافران و تکذیب‌کنندگان، پشیمان خواهند شد.» یعنی زمانی نزدیک فرا خواهد رسید که آنان وقتی عذاب الهی را به چشم خود ببینند و در آستانه هلاکت قرار گیرند، به شدت از کرده خود پشیمان می‌شوند و افسوس می‌خورند که چرا به دعوت حق پاسخ مثبت ندادند و راه هدایت را نپذیرفتند. این پشیمانی، پشیمانی‌ای است که سودی برایشان ندارد، زیرا هنگام نزول عذاب، توبه و پشیمانی پذیرفته نمی‌شود و درِ رحمت بسته می‌گردد. این وعده الهی تحقق یافت و آنان با طوفان عذاب غرق شدند و نابود گشتند.

فواید و درس‌های آیه:

1. وعده الهی حق است: خداوند هرگز از وعده خود تخلف نمی‌کند؛ اگر وعده عذاب به کافران دهد، حتماً آن را عملی می‌کند. این آیه به ما اطمینان می‌دهد که سنت الهی در مورد امت‌های سرکش تغییرناپذیر است.
2. پشیمانیِ بی‌فایده: انسان نباید چنان زندگی کند که پشیمانی او تنها هنگام مشاهده عذاب و گرفتاری فرا رسد؛ زیرا آن پشیمانی سودی ندارد. مؤمن باید پیش از فرا رسیدن مرگ و عذاب، به فکر جبران خطاها و بازگشت به سوی خدا باشد.
3. صبر و استقامت در دعوت: این آیه به مبلغان دین و مؤمنان می‌آموزد که در برابر تکذیب و آزار مخالفان، صبر پیشه کنند و بدانند که سرانجام حق پیروز است و باطل نابود خواهد شد؛ حتی اگر نصرت الهی دیر برسد، قطعی است.
4. هشدار به مستکبران: کسانی که دعوت پیامبران را مسخره می‌کنند و به استهزا می‌گیرند، باید بدانند که عاقبت آنان جز ندامت و خواری نیست؛ پس بهتر است پیش از فرا رسیدن روز ندامت، به خود آیند و راه حق را بپذیرند.