Аль-Муминун сүресі — Аят 78

1. Сөздердің мағынасы:

• أَنشَأَ — жаратты, пайда қылды, жоқтан бар етті.
• السَّمْعَ — есту қабілеті, құлақ.
• الْأَبْصَارَ — көру қабілеті, көздер.
• الْأَفْئِدَةَ — жүректер, яғни ойлау, түсіну және ұғу орталығы.
• قَلِيلًا مَّا تَشْكُرُونَ — өте аз шүкір етесіңдер, сирек алғыс айтасыңдар.

1. Аяттың тәпсірі:

Аллаһ тағала бұл аятта Өзінің шексіз рақымы мен даналығын көрсететін үш үлкен нығметті атап өтеді. Ол — сендерге есту қабілетін жаратқан, сондықтан сендер дыбыстарды, айтылған сөздерді, Құранның уағызын ести аласыңдар. Ол — сендерге көздерді берген, солар арқылы айналаңдағы әлемді, Аллаһтың жаратылысындағы ғажайып белгілерді көресіңдер. Ол — сендерге жүректерді, яғни ойлау және түсіну қабілетін берген, солар арқылы ақиқатты ұғып, иманға келесіңдер.

Бұл нығметтердің барлығы — Аллаһтың сендерге деген ерекше мейірімінің көрінісі. Алайда адамдардың көпшілігі осы сансыз игіліктерге лайықты алғыс айтпайды, шүкір етуде өте сирек, тіпті кейде мүлде шүкір етпейді. Олар осы нығметтерді пайдаланып жүрсе де, оларды берген Жаратушыны ұмытып, немқұрайлылық танытады. Бұл аят адамды ойлануға, өз бойындағы Аллаһтың берген сыйларын бағалауға және шынайы шүкіршілікке шақырады.

1. Алынатын пайдалы қағидалар:

• Есту, көру және түсіну қабілеттері — Аллаһтың адамға берген ең қымбат нығметтерінің бірі. Осы нығметтер арқылы адам иманға, ғылымға және жақсылыққа жетеді.
• Шүкіршілік — тек сөзбен ғана емес, осы нығметтерді Аллаһ разы болатын жолда пайдалану арқылы да көрсетіледі.
• Адам баласы Аллаһтың берген сансыз игіліктеріне қарамастан, көбіне шүкір етуде асырайды. Бұл — адамның әлсіздігі мен немқұрайлылығының белгісі.
• Бұл аят адамды өзін-өзі тексеруге, Аллаһтың нығметтерін мойындауға және шынайы алғыс айтуға шақырады.
• Ислам — адамды ойлауға, байқауға және Жаратушыны тануға бастайтын дін. Осы аят арқылы адам Аллаһтың рақымын тереңірек түсініп, Оған деген махаббаты мен ризашылығы артады.