سوره مؤمنون — آیه 88

معانی کلمات:

• مَلَکُوت: فرمانروایی مطلق و نهایی؛ «تاء» در اینجا برای مبالغه و تأکید بر عظمت و گستردگیِ این فرمانروایی است.
• یُجِیرُ: پناه میدهد و از گزند و آسیب محافظت میکند.
• لَا یُجَارُ عَلَیْهِ: هیچکس نمیتواند در برابر اراده او از کسی محافظت کند یا مانع خواست او شود.

تفسیر آیه:

ای پیامبر! به مشرکان و منکران بگو: چه کسی فرمانروایی مطلق و نهایی همه چیز در دست اوست؟ مالکیت و حاکمیتِ حقیقی بر تمام هستی، از بزرگترین کهکشانها تا ذرّاتِ ناپیدا، تنها از آنِ اوست و هیچ چیز از قلمرو قدرت او بیرون نیست. اوست که هر که را بخواهد پناه میدهد و از هر بلایی حفظ میکند، و در برابر اراده او هیچ پناهگاه و محافظی وجود ندارد؛ اگر او اراده کند که به کسی زیانی برسد یا عذابی نازل کند، هیچکس و هیچ قدرتی نمیتواند مانع شود یا آن شخص را از دست او برهاند. این حقیقت را اگر میدانید و عقل و دانشی دارید، پس پاسخ دهید و به آن اعتراف کنید که این صفات جز برای خداوند یکتا نیست.

فواید و درسهای آیه:

• این آیه انسان را به توحید ربوبی دعوت میکند و میآموزد که تنها خداوند است که مالک و مدبّر همه امور است؛ پس دل را به او بسپار و از غیر او نترس.
• اگر خداوند پناه دهد، هیچ قدرتی نمیتواند آسیب برساند، و اگر او نخواهد، هیچکس نمیتواند پناهی دهد؛ پس تنها تکیهگاه واقعی در سختیها خداوند است.
• این آیه حس توکل و اعتماد به خدا را در دل مؤمن تقویت میکند و او را از وابستگی به اسباب ظاهری و قدرتهای مادی بینیاز میسازد.
• شناخت این حقیقت، انسان را به فروتنی در برابر خدا وادار میکند و غرور و تکبر را از او میزداید، چرا که در برابر چنین قدرتی، همه موجودات برابر و نیازمندند.