سوره مؤمنون — آيت 88

1) مشڪل لفظن جي معنيٰ:

• مَلَكُوتُ: حڪومت ۽ بادشاهي، ۽ ان ۾ ”تاء“ وڌائي (مبالغي) لاءِ آهي، يعني پوري ۽ مڪمل اختيار سان حڪومت.
• يُجِيرُ: پناهه ڏئي ٿو، يعني ڪنهن کي بچائي ۽ محفوظ رکي ٿو.
• لَا يُجَارُ عَلَيْهِ: يعني ڪو به ان جي مرضيءَ کي روڪي نٿو سگهي، ۽ ڪو به ان جي فيصلي کي رد نٿو ڪري سگهي.

2) تفسير:

اي پيغمبر! تون انهن کان پڇ: اهو ڪير آهي جنهن جي هٿ ۾ هر شيءِ جي بادشاهي ۽ حڪومت آهي؟ هر شيءِ ان جي اختيار ۾ آهي، ان جي بادشاهيءَ مان ڪا به شيءِ ٻاهر ناهي. اهو ئي آهي جيڪو پنهنجي ٻانهن کي پناهه ۽ امان ڏئي ٿو ۽ بچاءُ ڪري ٿو، پر ان جي خلاف ڪو به ڪنهن کي پناهه نٿو ڏئي سگهي. يعني جنهن کي الله تباهه ڪرڻ گهري، ان کي ڪو به بچائي نٿو سگهي، ۽ جيڪو الله جي طرفان عذاب جو ارادو ڪيو وڃي، ان کي ڪو به روڪي نٿو سگهي. اي مشرڪو! جيڪڏهن توهان وٽ علم آهي ته ٻڌايو ته اهو ڪير آهي؟

3) فائدا ۽ سبق:

• الله تعاليٰ ئي سڀني شين جو حقيقي مالڪ ۽ بادشاهه آهي، ان جي حڪومت ۾ ڪا به شيءِ شامل نه ٿيڻ کان ٻاهر ناهي.
• صرف الله ئي پناهه ڏيندڙ ۽ بچاءُ ڪندڙ آهي، ان کان سواءِ ڪو به حقيقي پناهه ڏئي نٿو سگهي.
• الله جي مرضيءَ ۽ فيصلي کي ڪو به روڪي نٿو سگهي، اهو ئي سڀني تي غالب ۽ قادر آهي.
• انسان کي گهرجي ته هو صرف الله تي ڀروسو ڪري ۽ ان کان ئي مدد ۽ پناهه گهري، ڇاڪاڻ ته سڀ اختيار ان جي ئي هٿ ۾ آهي.
• اهڙي آيت تي غور ڪرڻ انسان جي دل ۾ الله جي عظمت ۽ وحدانيت جو يقين وڌائي ٿو ۽ اسلام جي سچائيءَ ڏانهن راغب ڪري ٿي.