Sure Furkân — Ayet 61

Kelime Anlamları:

• Tebârake: Allah'ın hayrı, bereketi ve rahmeti çok ve sınırsızdır. O, her türlü noksanlıktan münezzehtir.
• Bürûc: Gökteki yıldızların ve gezegenlerin yerleştiği büyük yıldız kümeleri, burçlar. Bunlar, gökyüzündeki muazzam düzenin bir parçası olan on iki ana yıldız grubudur.
• Sirâc: Işık saçan, etrafını aydınlatan kandil anlamına gelir. Burada güneş kastedilmiştir.
• Münîr: Nurlandıran, ışık veren, parlayan demektir. Ay'ın, güneşten aldığı ışığı yansıtarak geceyi aydınlatması anlamında kullanılır.

Tefsir:

Bu âyet-i kerîmede Yüce Allah, kudretinin ve hikmetinin en büyük delillerinden olan gökyüzündeki muhteşem düzene dikkat çekmektedir. "Tebârake" ifadesiyle başlayan âyet, Allah'ın bereketinin, hayrının ve rahmetinin sınırsız olduğunu ilan eder. O, öyle bir Allah'tır ki, gökyüzünü muazzam burçlarla, yani yıldız kümeleriyle donatmıştır. Bu burçlar, hem yıldızların ve gezegenlerin hareketleri için birer durak ve menzil görevi görür, hem de gökyüzünün enginliğinde birer işaret ve rehberdir.

Ardından Allah Teâlâ, gökyüzünde bir "sirâc" yani güneşi yarattığını haber verir. Güneş, tıpkı bir kandil gibi ışık saçar, gündüzü aydınlatır ve dünyadaki tüm canlıların hayat kaynağıdır. Onun ısısı ve ışığı olmasaydı, yeryüzünde yaşam mümkün olmazdı. Ayrıca Allah, gökyüzüne "münîr" bir ay yerleştirmiştir. Ay, kendi ışığına sahip değildir; güneşten aldığı ışığı yansıtarak gece karanlığını yumuşatır, insanlara bir rahmet ve huzur kaynağı olur. Gecenin karanlığında yolculara, denizcilere ve tüm insanlığa rehberlik eder.

Bu düzen, tesadüfün eseri olamaz. Her biri ayrı bir hikmet ve ölçüyle yaratılmış olan bu gök cisimleri, Allah'ın sonsuz kudretini, ilmini ve sanatını gözler önüne sermektedir. Ey insan! Şu gökyüzüne bir bak; milyarlarca yıldız, burçlar, güneş ve ay... Hepsi kusursuz bir uyum içinde hareket etmektedir. Bu muazzam düzeni kuran, yöneten ve her an ayakta tutan Allah'tır. O, her türlü eksiklikten uzaktır; O'nun kudreti her şeye yeter, O'nun rahmeti her şeyi kuşatmıştır.

Bu âyet, bizlere Allah'ı tanımanın ve O'na şükretmenin kapısını aralar. Gökyüzüne her baktığımızda, O'nun büyüklüğünü hatırlamalı, bu nimetlerin kıymetini bilmeli ve O'na olan sevgimizi, saygımızı ve ibadetimizi artırmalıyız. Çünkü bu düzen, yalnızca O'nun varlığının ve birliğinin değil, aynı zamanda kullarına olan sınırsız merhametinin de bir göstergesidir.