Аш-Шуара сүрөсү — Аят 137

1. Сөздөрдүн мааниси:

• إِنْ (ин): "эмес" деген маанидеги терсөө сөзү, "эч нерсе эмес" дегенди билдирет.
• خُلُقُ (хулуку): "адат", "салт", "жашоо тартиби", "мурункулардын жолу" деген маанилерди берет.
• الْأَوَّلِينَ (ал-аввалин): "мурункулар", "илгерки ата-бабалар" дегенди билдирет.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аятта Аллах Таала бизге Аад элинин каапыр башчыларынын пайгамбар Худга (алайхи-с-салам) айткан жообун жеткирип жатат. Алар пайгамбардын эскертүүлөрүнө каршы чыгып: "Биздин ушул жашоо турмушубуз, иш-аракеттерибиз жана ишенимдерибиз — бул мурунку ата-бабаларыбыздан калган адат жана салт гана. Бул Аллахтын дини эмес, ошондой эле бизге эч кандай азап келбейт, биз жоопко тартылбайбыз" — деп айтышты.

Алар өздөрүнүн жашоосундагы байлык, жакырчылык, бакыт жана байлык сыяктуу нерселердин баарын жөн гана замандын агымы, мурункулардын дайыма ушундай жашап келген кадимки адаты деп түшүнүштү. Алар муну Аллах тарабынан сыноо жана белги деп эсептешкен жок. Башкача айтканда, алар өлгөндөн кийин кайра тирилүүнү, эсеп берүүнү жана азапты танышпады, акырет жашоосун четке кагышты.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Бул аят бизге каапырлардын жана адашкан адамдардын дайыма өздөрүнүн ата-бабаларынын жолун, эски салттарын шылтоо кылып, акыйкатты четке кагаарын көрсөтөт. Ошондуктан биз ата-бабадан калган нерселердин баарын сокур түрдө ээрчибестен, аларды Исламдын өлчөмү менен салыштырып, туура жолду тандашыбыз керек.
• Адам баласы дүйнөдөгү байлык-жакырчылык, кубаныч-кайгы сыяктуу абалдарды жөн гана табигый нерсе деп эсептебей, алардын баары Аллахтын сыноосу жана сынагы экенин түшүнүшү зарыл. Бул түшүнүк адамды сабырдуу, шүгүрчү жана жоопкерчиликтүү кылат.
• Ислам дини бизди акылдуулукка, ой жүгүртүүгө жана акыйкатты издөөгө чакырат. Ал эми "мурункулар ушундай жашаган, демек бул туура" деген жөнөкөйлүк жана ойлонбоочулук адамды адашууга алып барарын ушул аят эскертет.
• Курандагы мурунку элдердин окуялары биз үчүн эскертүү жана сабак. Алардын каталарын кайталабай, Аллахтын буйруктарына моюн сунуп, пайгамбарлардын жолун кармоо — бул дүйнө жана акырет бактысынын ачкычы. Ислам — бул адамзаттын бардык муундары үчүн туура жол, аны жүрөгүбүз менен кабыл алып, жашообузда колдонушубуз керек.