سوره شعرا — آیه 155

معانی کلمات:

• ناقه: ماده شتر، که معجزهی حضرت صالح علیهالسلام بود و از دل کوه بیرون آمد.
• شِرب: بهره و نصیب از آب.

تفسیر آیه:

حضرت صالح علیهالسلام پس از آنکه به درخواست قوم ثمود، خداوند متعال آن مادهشتر را بهعنوان معجزهای آشکار از دل صخره بیرون آورد، به آنان فرمود: «این مادهشتر (که نشانهی صدق دعوت من است) برای او بهرهای از آب است و برای شما نیز بهرهی روزی معین خواهد بود.» به این معنا که آب چاه یا چشمهی آن سرزمین بهصورت نوبتی تقسیم میشد: یک روز تمام آب برای شتر بود و روز دیگر برای مردم. در روزی که نوبت شتر بود، مردم حق نداشتند به آب دست بزنند و شتر تمام آب را مینوشید و در روزی که نوبت مردم بود، شتر از آب استفاده نمیکرد. این تقسیمبندی عادلانه و معجزهآسا، نشانهای روشن از قدرت خداوند و صدق نبوت صالح بود تا قوم ثمود با دیدن این نظم شگفتانگیز، به یکتاپرستی و اطاعت از پیامبر خود بازگردند و از شرک و طغیان دست بردارند.

فواید و پیامهای آیه:

• خداوند متعال برای هدایت بندگانش، نشانههای روشن و معجزات آشکاری قرار میدهد تا راه حق از باطل کاملاً مشخص شود و هیچ بهانهای برای کافران باقی نماند.
• عدالت و تقسیم عادلانهی منابع و نعمتها، از اصول مهم زندگی اجتماعی است؛ همانگونه که در این آیه، حق آب برای همه (انسان و حیوان) بهصورت منصفانه تعیین شده است.
• رعایت حقوق دیگران، حتی حقوق حیوانات، در اسلام بسیار ارزشمند است و مسلمان باید در استفاده از نعمتهای الهی، دیگران را نیز در نظر بگیرد.
• معجزات پیامبران، نه برای نمایش قدرت، بلکه برای هدایت و نجات انسانها از گمراهی و عذاب است؛ پس باید با دیدن نشانههای حق، بهسرعت ایمان آورد و از نافرمانی پرهیز کرد.