سوره شعرا — آیه 61

معانی کلمات:

• تَرَاءَى: یکدیگر را دیدن، رویاروی هم قرار گرفتن.
• الْجَمْعَانِ: دو گروه (یعنی گروه موسی علیه السلام و گروه فرعون).
• لَمُدْرَکُونَ: قطعاً درکشدگان و گرفتارشدگان (یعنی فرعونیان به ما خواهند رسید و ما را نابود خواهند کرد).

تفسیر آیه:

هنگامی که دو گروه (مؤمنان به همراه موسی علیه السلام و لشکریان فرعون) در برابر یکدیگر قرار گرفتند و هر یک دیگری را بهروشنی دیدند، یاران موسی علیه السلام با نگرانی و ترس گفتند: «ما قطعاً گرفتار خواهیم شد و فرعونیان بر ما چیره خواهند شد و راه گریزی برای ما نیست.» این سخن از آن رو بود که در برابر خود، لشکر عظیم و مجهز فرعون را میدیدند و از سوی دیگر، دریا را پیش روی خود داشتند و هیچ راه فراری برای خود نمییافتند. آنان در آن لحظه حساس، احساس کردند که از هر سو محاصره شدهاند و نجات ممکن نیست.

فواید و پیامهای آیه:

• این آیه نشان میدهد که مؤمنان در مسیر حق، ممکن است با سختیها و ترسهای بزرگی روبهرو شوند، اما نباید از رحمت و نصرت الهی ناامید گردند؛ چرا که خداوند در لحظات بحرانی، یاری خود را به بندگان مؤمن و صبور خود میرساند.
• ترس و نگرانی طبیعی انسان در برابر قدرتهای ظاهری، امری عادی است، اما ایمان واقعی آن است که انسان در همین شرایط، به خدا توکل کند و بداند که پیروزی نهایی از آنِ اهل ایمان است.
• این صحنه، درسآموز است که نباید تنها به ظاهر امور نگاه کرد؛ زیرا خداوند گاه از دل تاریکترین و سختترین شرایط، گشایشی عظیم و شگفتانگیز پدید میآورد، چنانکه در ادامه همین داستان، دریا برای موسی علیه السلام شکافته شد و فرعونیان غرق گشتند.
• این آیه به مؤمنان میآموزد که در برابر مشکلات، هرچند بزرگ و غیرقابل حل به نظر برسند، هرگز از قدرت بیپایان الهی غافل نشوند و بدانند که خداوند همواره با صابران و متوکلان است.