سوره شعراء — آيت 94

1) لفظن جي معنيٰ:

• فَكُبْكِبُوا: پوءِ اُڇلايا ويا، اونڌا اُڇلايا ويا، هڪ ٻئي مٿان اُڇلايا ويا.
• فِيهَا: اُن ۾، يعني دوزخ جي باهه ۾.
• هُمْ: اهي، يعني ٺهيل بت ۽ معبود.
• الْغَاوُونَ: گمراهه ٿيل، گمراهه ڪندڙ، يعني ڪافر ۽ اُن جا پيروڪار.

2) تفسير:

پوءِ اهي سڀ دوزخ جي باهه ۾ اونڌا اُڇلايا ويندا ۽ هڪ ٻئي جي مٿان ڪيرايا ويندا — يعني اهي ٺهيل بت ۽ معبود به ۽ اهي گمراهه ٿيل ماڻهو به جي دنيا ۾ انهن جي پوڄا ڪندا هئا ۽ انهن کي الله کان سواءِ پنهنجا سرپرست سمجهندا هئا. اهي سڀ گڏجي باهه ۾ اُڇلايا ويندا، انهن مان ڪو به نه بچندو ۽ نه ڪنهن کي ڇڏيو ويندو. اهي پنهنجي گمراهي ۽ انهن جي پيرويءَ جي سزا چکندا، ۽ اُهي به جي انهن کي گمراهه ڪندا هئا سي به ساڻن گڏ عذاب ۾ هوندا. اهڙي طرح دوزخ ۾ اُڇلائڻ وقت اهي هڪ ٻئي مٿان ڪرندا ۽ هيٺ لهندا ويندا.

3) فائدا:

• هيءَ آيت اسان کي ٻڌائي ٿي ته دنيا ۾ غلط رستي جي پيروي ڪرڻ ۽ ٻين کي گمراهه ڪرڻ جو نتيجو آخرت ۾ تمام سخت هوندو آهي.
• اهو سمجهڻ گهرجي ته الله تعاليٰ جو انصاف مڪمل آهي — هر گمراهه ڪندڙ ۽ هر پيروي ڪندڙ پنهنجي عمل جي سزا ضرور چکندو.
• قرآن مجيد ۾ اهڙن منظرن جو ذڪر اسان کي عبرت ۽ نصيحت حاصل ڪرڻ لاءِ آهي، ته اسان هميشه سڌي رستي تي هلون ۽ اهڙن ماڻهن جي پيروي نه ڪريون جي اسان کي الله کان پري ڪن.
• هيءَ آيت اسان کي ترغيب ڏئي ٿي ته اسان قرآن جي تعليمات کي مضبوطيءَ سان پڪڙيون، ڇاڪاڻ ته اهو ئي رستو آهي جيڪو اسان کي دوزخ جي عذاب کان بچائي ۽ جنت ڏانهن وٺي وڃي.
• الله تعاليٰ جي رحمت ۽ عدل تي ايمان رکڻ اسان کي نيڪ عملن ڏانهن راغب ڪري ٿو ۽ برن ڪمن کان روڪي ٿو.