سوره شعراء — آيت 93

1) لفظن جي معنيٰ ۽ وضاحت

• مِن دُونِ اللَّهِ: الله کان سواءِ، يعني ٻين معبودن کي ڇڏي.
• هَلْ يَنصُرُونَكُمْ: ڇا اهي اوھان جي مدد ڪن ٿا؟ يعني اوھان کان عذاب ٽاري سگهن ٿا؟
• أَوْ يَنتَصِرُونَ: يا پاڻ پنهنجي مدد ڪن ٿا؟ يعني پنهنجو پاڻ کي عذاب کان بچائي سگهن ٿا؟

2) تفسير

هي آيت انهن ماڻهن جي مذمت ۾ آهي جيڪي الله کي ڇڏي ٻين کي پوڄيندا هئا ۽ سمجهندا هئا ته اهي قيامت جي ڏينهن انهن جي ڪم ايندا. قيامت جي ڏينهن کين توهين ۽ ملامت سان چيو ويندو ته: ڪٿي آهن اهي معبود جيڪي اوھان الله کان سواءِ پوڄيندا هئا؟ ڇا اهي اوھان کي الله جي عذاب کان بچائي سگهن ٿا، يا گهٽ ۾ گهٽ پنهنجو پاڻ ئي بچائي سگهن ٿا؟ حقيقت اها آهي ته نه اهي ٻين جي ڪجهه ڪم اچي سگهن ٿا ۽ نه پنهنجو پاڻ بچائي سگهن ٿا. اهي نه اوھان کان عذاب ٽاري سگهن ٿا ۽ نه پنهنجي ذات کي بچائي سگهن ٿا. اهڙي طرح اهي سڀ معبود بيوس ۽ بيڪار ثابت ٿيندا، ۽ معلوم ٿي ويندو ته عبادت صرف هڪ الله جي لائق آهي.

3) فائدا ۽ سبق

• صرف الله ئي حقيقي مددگار ۽ بچاءُ ڪرڻ وارو آهي، ان کان سواءِ ٻيو ڪو به ڪم نه ايندو.
• غير الله کي پوڄڻ ۽ ان تي ڀروسو ڪرڻ هڪ وڏي غلطي آهي، جنهن جو نتيجو قيامت جي ڏينهن شرمندگي ۽ نقصان آهي.
• اهي معبود نه پنهنجي پوڄارين جي مدد ڪري سگهن ٿا ۽ نه پنهنجو پاڻ بچائي سگهن ٿا، اهڙيءَ طرح انهن جي بيوسي ظاهر ٿئي ٿي.
• اهو سبق ڏئي ٿو ته انسان کي گهرجي ته صرف الله تي ڀروسو ڪري ۽ صرف ان کان مدد گهري.
• قرآن مجيد اهڙن مثالين ذريعي انسان کي سوچڻ ۽ حق ڏانهن موٽڻ جي ترغيب ڏئي ٿو، ته جيئن هو پنهنجي عقلي ۽ روحاني ڀلائي حاصل ڪري.