Nəml surəsi — Ayə 31

Sözlərin izahı:

• تَعْلُوا: Bu söz "ulu olmaq", "təkəbbür göstərmək", "boyundan böyük danışmaq" mənasındadır. Yəni kimdənsə üstün olduğunu iddia edib təkəbbür göstərmək.
• مُسْلِمِينَ: "İslam" kökündən gəlir; Allaha təslim olanlar, Ona boyun əyənlər, itaət edənlər deməkdir. Yalnız zahiri mənada deyil, qəlbdən Allaha yönəlib Ona tabe olanlar nəzərdə tutulur.

Ayənin təfsiri:

Bu ayə Səba mələkəsinin Süleyman peyğəmbərə (əleyhissəlam) yazdığı məktubun davamıdır. Məktubda o, xalqına xəbər verirdi ki, Süleyman peyğəmbər onları Allaha tək olaraq ibadət etməyə, şirkdən uzaq durmağa dəvət edir. Bu dəvətin əsasını isə iki mühüm prinsip təşkil edir:

Birinci prinsip: "Mənə qarşı təkəbbür göstərməyin, özünüzü məndən üstün saymayın." Yəni haqqa boyun əyməkdən qürur duyub üz döndərməyin. Təkəbbür insanı haqqı qəbul etməkdən saxlayan ən böyük maneələrdən biridir. Kim ki özünü böyük görüb haqqa tabe olmaqdan çəkinirsə, o, doğru yoldan uzaqlaşar.

İkinci prinsip: "Mənə Allaha təslim olmuş halda gəlin." Yəni yalnız Allaha ibadət edən, şirki tərk edən, Onun birliyini qəbul edən və bu dəvəti səmimi qəlbdən qəbul edən kimi gəlin. Burada diqqət yetirilməli olan incə məna budur ki, insan yalnız zahirən deyil, qəlbi ilə də Allaha yönəlməli, itaətini səmimi şəkildə göstərməlidir.

Bu ayə bizə öyrədir ki, haqqa dəvət edildikdə təkəbbür deyil, təvazökarlıq lazımdır. İnsan nə qədər böyük məqamda olsa da, haqq qarşısında boyun əyməlidir. Çünki izzət və şərəf təkəbbürdə deyil, Allaha təslim olmaqdadır. Uca Allah buyurur ki, kim Allaha təslim olub yalnız Ona sığınırsa, o, ən doğru yoldadır və ən böyük qurtuluşa nail olar.

Ey insan! Bil ki, sənin yaradanın səni haqqa dəvət edir. Bu dəvət sənin xeyrinədir, zərərinə deyil. Təkəbbürü bir kənara qoyub Allaha yönəl, çünki əsl azadlıq Ona qul olmaqdadır. Qəlbin yalnız Allaha bağlanarsa, həqiqi rahatlıq və əmin-amanlıq taparsan. Bu dünyada ən şirin söz "Lə ilahə illəllah" kəlməsidir; ən gözəl yol isə Allaha təslim olmaq yoludur. Gəl, sən də bu dəvəti qəbul et və səmimi qəlbdən Allaha boyun əyənlərdən ol!