سوره نمل — آیه 78

معانی کلمات:

• یَقْضی: داوری میکند، فیصله میدهد.
• بِحُکْمِهِ: با حکم و قضاوت عادلانهی خود.
• الْعَزیزُ: غالب و شکستناپذیر، آنکه هیچکس بر او چیره نمیشود.
• الْعَلیمُ: بسیار دانا، آنکه از همهچیز آگاه است.

تفسیر آیه:

ای پیامبر! پروردگار تو در روز قیامت میان بندگانِ اختلافکننده — چه از بنیاسرائیل و چه از دیگران — داوری خواهد کرد و با حکم عادلانهی خود، میان آنان فیصله خواهد داد. او ستمگر را کیفر میدهد و نیکوکار را پاداش میبخشد. هیچکس نمیتواند حکم او را رد کند یا از آن جلوگیری نماید، زیرا او عزیز است؛ یعنی غالب و پیروز بر همه، و هیچ قدرتی در برابر ارادهی او تاب مقاومت ندارد. همچنین او علیم است؛ یعنی به همهی اعمال، نیتها و حقایق پنهان آگاه است و هیچ حقّی با باطل در نظر او مشتبه نمیشود. بنابراین، داوری او بر پایهی علم کامل و عدالت مطلق است و هیچ ظلمی در آن راه ندارد.

فواید و پیامهای آیه:

• این آیه دل مؤمنان را آرام میکند که هرگز ظلم و ستمی در این جهان بیپاسخ نمیماند؛ زیرا روزی فرا میرسد که خداوندِ عزیز و علیم، با عدالت کامل میان همه داوری خواهد کرد.
• ایمان به قضاوت الهی، انسان را به صبر و پایداری در برابر ناملایمات دعوت میکند و او را از یأس و ناامیدی بازمیدارد.
• دانستن اینکه خداوند علیم است، ما را به مراقبت از اعمال و نیتهایمان وامیدارد و عزیز بودن او، اطمینان میدهد که هیچ قدرتی نمیتواند اجرای حکم الهی را مختل سازد.
• این آیه درس عدالت و دادگری را به ما میآموزد که در زندگی فردی و اجتماعی خود، همواره بر اساس حق و انصاف رفتار کنیم و از هرگونه ستم بپرهیزیم.