سوره قصص — آیه 12

معانی کلمات:

• حَرَّمْنَا: منع کردیم، حرام گردانیدیم.
• الْمَرَاضِعَ: زنان شیرده، دایه‌ها.
• یَکْفُلُونَهُ: سرپرستی و نگهداری او را بر عهده می‌گیرند.
• نَاصِحُونَ: خیرخواهان، دلسوزان.

تفسیر آیه:

خداوند متعال پیش از آنکه موسی (علیه‌السلام) را به مادرش بازگرداند، شیر هر زن دیگری را بر او حرام و منع کرده بود؛ به‌گونه‌ای که هیچ دایه‌ای نمی‌توانست او را شیر دهد و کودک سینه هیچ زنی را نمی‌پذیرفت. این تدبیر الهی بود تا مقدمه بازگشت او به آغوش مادرش فراهم شود. در این هنگام، خواهر موسی که برای پیگیری حال برادرش آمده بود و خود را بیگانه نشان می‌داد، با دیدن این وضعیت و در حالی که خاندان فرعون برای یافتن دایه‌ای برای او سخت تلاش می‌کردند، به آنان گفت: «آیا شما را به خانواده‌ای راهنمایی کنم که بتوانند این کودک را برای شما سرپرستی کنند، شیر دهند و در تربیت او خیرخواه و دلسوز باشند؟» آنان نیز پیشنهاد او را پذیرفتند و به این ترتیب، موسی (علیه‌السلام) به مادر خود بازگردانده شد تا با آرامش خاطر، چشمش به فرزندش روشن شود و غم و اندوهش برطرف گردد.

فواید و درس‌های آیه:

1. قدرت و تدبیر الهی: خداوند با اینکه موسی (علیه‌السلام) را از مادرش جدا کرده بود، اما با منع کردن شیر دایه‌ها، راه بازگشت او را به مادرش هموار ساخت. این نشان می‌دهد که خداوند هرگز بندگان مؤمن خود را فراموش نمی‌کند و در سخت‌ترین شرایط نیز راه نجاتی برای آنان قرار می‌دهد.
2. اهمیت خیرخواهی و دلسوزی: خواهر موسی (علیه‌السلام) با وجود سن کم، با هوشیاری و خیرخواهی، راهی را پیشنهاد داد که هم به نفع کودک بود و هم به نفع خانواده فرعون. این درس می‌آموزد که خیرخواهی و دلسوزی برای دیگران، حتی در شرایط دشوار، ارزشی والا دارد و خداوند آن را بی‌پاسخ نمی‌گذارد.
3. اعتماد به وعده‌های الهی: این آیه به مؤمنان اطمینان می‌دهد که اگر خداوند وعده‌ای داده است، هرچند راه رسیدن به آن پیچیده به نظر برسد، در نهایت به آن خواهد رسید. مادر موسی (علیه‌السلام) وعده الهی را دریافت کرده بود و خداوند با این تدبیر، وفای به وعده خود را محقق ساخت.
4. نقش خانواده در تربیت: بازگرداندن موسی (علیه‌السلام) به مادرش نشان می‌دهد که دامان مادر و خانواده، بهترین مکان برای رشد و تربیت کودک است و هیچ دایه‌ای نمی‌تواند جایگزین محبت و دلسوزی مادر شود.