سوره قصص — آیه 39

معانی کلمات:

• استکبر: تکبر ورزید، خود را بزرگ پنداشت و از پذیرش حق سر باز زد.
• بغیر الحق: بدون هیچ دلیل و مجوز درست و عادلانهای.
• لا یرجعون: بازگردانده نمیشوند (به سوی خدا برای حساب و جزا).

تفسیر آیه:

فرعون و لشکریانش در سرزمین مصر، بدون هیچ دلیل و حقی، تکبر ورزیدند و خود را برتر از آن دانستند که دعوت موسی علیهالسلام را بپذیرند و از او پیروی کنند. آنان با این گردنکشی و سرکشی، نه تنها حق را نپذیرفتند، بلکه به خود جرأت دادند که در برابر فرمان خدا بایستند. افزون بر این، آنان گمان میکردند که پس از مرگ، هرگز به سوی پروردگارشان بازگردانده نمیشوند و حسابی در کار نیست. این گمان باطل، آنان را در طغیان و سرکشی جسورتر کرد و باعث شد که با خیال آسوده به ظلم و فساد در زمین ادامه دهند، غافل از آنکه خداوند همه چیز را میبیند و روزی آنان را به سوی خود بازخواهد گرداند.

فواید و پیامهای آیه:

• تکبر و سرکشی در برابر حق، از بزرگترین گناهانی است که انسان را از راه خدا دور میکند و موجب هلاکت او در دنیا و آخرت میشود.
• ایمان به معاد و بازگشت به سوی خدا، بازدارندهی انسان از ظلم و طغیان است؛ کسی که به روز حساب باور دارد، هرگز خود را بینهایت آزاد نمیپندارد.
• قدرت و ثروت و لشکریان بسیار، هیچگاه انسان را از عذاب الهی نجات نمیدهند؛ آنچه ماندگار است، ایمان و عمل صالح است.
• خداوند بر بندگان خود آگاه است و هیچ کس، حتی قدرتمندترین فرمانروایان، از دامنهی علم و قدرت او بیرون نیست؛ پس باید همواره مراقب کردار خود باشیم و به دیگران ظلم نکنیم.