ซูเราะฮฺ อัล-กอศ็อศ — อายะฮฺ 63

ความหมายของคำที่ควรอธิบาย:

• حَقَّ عَلَيْهِمُ الْقَوْلُ หมายถึง คำตัดสินลงโทษได้เป็นที่แน่นอนแก่พวกเขาแล้ว นั่นคือคำสัญญาของอัลลอฮ์ที่จะเติมนรกญะฮันนัมให้เต็มด้วยญินและมนุษย์
• أَغْوَيْنَا หมายถึง เราได้ทำให้พวกเขาหลงผิด
• غَوَيْنَا หมายถึง เราได้หลงผิดเอง
• تَبَرَّأْنَا إِلَيْكَ หมายถึง เราขอปลีกตัวออกจากพวกเขา และขอความบริสุทธิ์ต่อพระองค์จากพวกเขา

การตีความหมายของอายะฮ์:

ในวันกิยามะฮ์ เมื่อบรรดาผู้นำแห่งความชั่วและหัวหน้าของผู้ปฏิเสธศรัทธา ซึ่งคำตัดสินลงโทษได้เป็นที่แน่นอนแก่พวกเขาแล้ว พวกเขาจะกล่าวแก้ตัวต่อหน้าอัลลอฮ์ว่า "โอ้พระเจ้าของเรา เหล่านี้คือพวกที่เราได้ทำให้หลงผิด เราได้ทำให้พวกเขาหลงผิดเช่นเดียวกับที่เราเองก็หลงผิด" พวกเขายอมรับว่าตนเองเป็นต้นเหตุแห่งการชักนำผู้อื่นให้หลงทาง แต่พวกเขาก็ไม่ได้บังคับผู้ที่ตามพวกเขาให้หลงผิด หากแต่ผู้ที่ตามพวกเขานั้นเลือกที่จะหลงผิดด้วยความสมัครใจของตนเอง

จากนั้นพวกเขาก็กล่าวต่อไปว่า "เราขอปลีกตัวออกจากพวกเขา และขอความบริสุทธิ์ต่อพระองค์จากพวกเขาและจากการกระทำของพวกเขา พวกเขาไม่ได้เคารพภักดีต่อเรา พวกเขาเคารพภักดีต่อความใคร่และอารมณ์ของพวกเขาเอง และต่อชัยฏอนที่ชักนำพวกเขาให้หลงผิดต่างหาก"

บทเรียนและข้อคิดที่ได้รับจากอายะฮ์นี้:

1. ความรับผิดชอบเป็นของแต่ละบุคคล — การหลงผิดของมนุษย์เกิดจากการเลือกของตนเอง ไม่มีใครถูกบังคับให้หลงผิด แม้แต่ผู้ที่ชักนำให้หลงผิดก็ไม่สามารถบังคับผู้อื่นได้ ดังนั้นทุกคนจะต้องรับผิดชอบต่อการกระทำของตนเอง
2. การปลีกตัวจากความชั่วในวันกิยามะฮ์ — บรรดาผู้นำแห่งความชั่วจะปลีกตัวจากผู้ที่ตามพวกเขาในวันสุดท้าย ซึ่งแสดงให้เห็นว่าความสัมพันธ์บนพื้นฐานของความชั่วนั้นจะสิ้นสุดลงและกลายเป็นศัตรูกันในวันอาคิเราะฮ์
3. การเคารพภักดีที่แท้จริงต้องมุ่งสู่พระเจ้าองค์เดียว — การที่มนุษย์ยอมทำตามอารมณ์และความต้องการของตนเอง หรือปฏิบัติตามชัยฏอนโดยไม่รู้ตัว ถือเป็นการเคารพภักดีต่อสิ่งเหล่านั้นโดยอ้อม ดังนั้นเราจึงต้องระมัดระวังและตรวจสอบตนเองอยู่เสมอว่าเรากำลังปฏิบัติตามคำสั่งของอัลลอฮ์หรือปฏิบัติตามอารมณ์ของเราเอง
4. ความสำคัญของการเป็นผู้นำที่ดี — ผู้นำมีบทบาทสำคัญในการชี้ทางผู้อื่น หากผู้นำชักนำไปในทางที่ผิด พวกเขาจะต้องรับผิดชอบทั้งต่อการหลงผิดของตนเองและการชักนำผู้อื่นให้หลงผิดด้วย ดังนั้นเราจึงควรเลือกทำความดีและเป็นแบบอย่างที่ดีแก่ผู้อื่น
5. ความยุติธรรมของอัลลอฮ์ — อัลลอฮ์จะทรงตัดสินระหว่างมนุษย์ด้วยความยุติธรรมอย่างสมบูรณ์ โดยไม่มีใครสามารถหลบหนีหรือแก้ตัวได้ในวันนั้น ทุกคนจะได้รับผลตามที่ตนได้กระทำไว้