سوره قصص — آیه 69

معانی کلمات:

• تُکِنّ: پنهان میکند، در دل پوشیده میدارد.
• صُدُورُهُمْ: سینههای آنان (کنایه از دلها و درونها).
• یُعْلِنُونَ: آشکار میکنند، اظهار میدارند.

تفسیر آیه:

پروردگار تو ای پیامبر، به تمام اسرار درونی بندگانش آگاه است؛ آنچه را که در دلهایشان پنهان میکنند و هرگز بر زبان نمیآورند یا در ظاهر ابراز نمیدارند، همه را میداند. همچنین از اعمال و گفتار آشکاری که انجام میدهند و اظهار میکنند، هیچ چیز بر او پوشیده نیست. علم خداوند به ظاهر و باطن، پنهان و آشکار، یکسان و کامل است و هیچ ذرهای از نیّات و اعمال آدمی از دیدگاه او پنهان نمیماند. این آیه در ادامه سخن درباره منکران و مشرکان است که در دل خود دشمنی با حق را پنهان میکردند و در ظاهر نیز انکار خود را ابراز میداشتند؛ خداوند به همه اینها احاطه کامل دارد و بر اساس آن، پاداش یا کیفر آنان را خواهد داد.

فواید و پیامهای آیه:

• این آیه به انسان میآموزد که خداوند نهتنها بر اعمال ظاهری ما نظارت دارد، بلکه از عمق نیّات و افکار درونی ما نیز باخبر است؛ بنابراین باید مراقب خلوتها و پنهانیهای خود باشیم و دل را از هر آنچه خدا نمیپسندد پاک نگه داریم.
• ایمان به علم فراگیر الهی، انسان را به تقوا و پرهیزگاری دعوت میکند؛ زیرا میداند که هیچ کار پنهانی از دید خدا پوشیده نیست و در روز قیامت همه چیز آشکار خواهد شد.
• این آیه مایه آرامش و امید برای مؤمنان است؛ چرا که اگر در دل نیّت خیری داشته باشند یا در نهان کار نیکی انجام دهند، خداوند از آن آگاه است و پاداش آن را ضایع نخواهد کرد.
• شناخت این صفت الهی (علم مطلق) باعث میشود انسان در برابر وسوسههای نفسانی و گناهان پنهانی مقاومت بیشتری نشان دهد و همواره خود را در محضر خداوند ببیند.