سوره قصص — آيت 84

1) لفظن جي معنيٰ ۽ وضاحت:

• الْحَسَنَةِ: نيڪي، چڱو عمل، يعني ايمان ۽ الله جي فرمانبرداريءَ جا ڪم.
• خَيْرٌ مِّنْهَا: ان کان بهتر جزا، يعني ان نيڪيءَ جي بدلي ۾ الله وڌيڪ ڀلائي ۽ اجر ڏيندو.
• السَّيِّئَةِ: بڇڙائي، برو عمل، يعني گناهه ۽ نافرماني.
• يُجْزَى: بدلو ڏنو ويندو، جزا ڏني ويندي.
• مَا كَانُوا يَعْمَلُونَ: جيڪي اهي ڪم ڪيا ڪري رهيا هئا.

2) آيت جي تفسير:

هيءَ آيت ٻڌائي ٿي ته قيامت جي ڏينهن ٻه قسم جا ماڻهو ايندا. جيڪو ماڻهو نيڪي ۽ چڱا عمل کڻي ايندو — يعني الله تي ايمان، توحيد، نماز، روزو، زڪوات ۽ ٻيا صالح ڪم — تنهن لاءِ الله وٽ ان کان به بهتر جزا آهي. اهو بهتر جزا جنت ۽ هميشه رهڻ واري نعمت آهي، ۽ الله ان جي نيڪيءَ کي گهڻو ئي وڌائي ڏيندو، هڪ نيڪيءَ جي بدلي ۾ ڏهه کان وڌيڪ اجر ملندو.

۽ جيڪو ماڻهو بڇڙا عمل کڻي ايندو — يعني ڪفر، شرڪ، سود خوري، زنا ۽ ٻيا گناهه — ته انهن کي سندن عملن کان وڌيڪ سزا نه ڏني ويندي، پر رڳو ايترو ئي بدلو ملندو جيترو انهن ڪم ڪيو هو. اهو الله جي ٻاجھ ۽ رحمت جو اظهار آهي ته بڇڙائيءَ کي وڌائي سزا نه ٿي ڏني وڃي، جڏهن ته نيڪيءَ کي ڪيترائي ڀيرا وڌائي اجر ٿو ڏنو وڃي.

3) هن آيت مان حاصل ٿيندڙ فائدا ۽ سبق:

• الله جي رحمت ۽ انصاف جو وڏو ثبوت آهي ته نيڪيءَ جو اجر وڌائي ٿو ڏئي، پر بڇڙائيءَ جي سزا کي وڌائي نٿو ڪري.
• هر مسلمان کي گهرجي ته نيڪ عملن ڏانهن وڌي ۽ گناهن کان پاسو ڪري، ڇاڪاڻ ته هر نيڪيءَ جو وڏو ۽ بهتر بدلو الله وٽ تيار آهي.
• هيءَ آيت اميد ۽ حوصلي جي ڳالهه آهي: ننڍي کان ننڍي نيڪي به ضايع نه ٿيندي، ۽ الله ان جو بهترين بدلو ڏيندو.
• اهو به سبق آهي ته الله جو انصاف مڪمل آهي — ڪنهن تي ظلم نه ٿيندو، نه نيڪيءَ ۾ گهٽتائي ۽ نه سزا ۾ زيادتي.
• قرآن مجيد اسان کي هميشه چڱائيءَ ۽ ڀلائيءَ ڏانهن سڏي ٿو ۽ بڇڙائيءَ کان بچڻ جي ترغيب ڏئي ٿو، ته جيئن اسان آخرت ۾ ڪامياب ٿيون.