آل عمران سۈرىسى — ئايەت 109

بۇ ئايەتتە ئاللاھ تائالا ئۆزىنىڭ پادىشاھلىقىنىڭ كەڭلىكىنى ۋە ھەممە ئىشلارنىڭ ئاخىرقى قايتىدىغان جايى ئۆزى ئىكەنلىكىنى بىلدۈرمەكتە.

سۆزلەرنىڭ مەنىسى:

• وَلِلَّهِ — ئاللاھقا ئىگە، ئاللاھنىڭ مۈلكىدۇر.
• مَا فِي السَّمَاوَاتِ — ئاسمانلاردىكى بارلىق نەرسىلەر.
• مَا فِي الْأَرْضِ — زېمىندىكى بارلىق نەرسىلەر.
• تُرْجَعُ الْأُمُورُ — بارلىق ئىشلار قايتۇرۇلىدۇ، يەنى ئاخىرقى ھۆكۈم ۋە جازا-مۇكاپات ئاللاھقا قايتىدۇ.

ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاسمانلاردىكى ۋە زېمىندىكى بارلىق مەخلۇقاتلار — كۆرۈنگەن ۋە كۆرۈنمىگەن، جانلىق ۋە جانسىز، ھەممىسى ئاللاھ تائالانىڭ مۈلكىدۇر. ئاللاھ ئۇلارنى يارىتىشتا ۋە ئىدارە قىلىشتا يېگانە ئىگە. ھېچكىم ئۇنىڭ مۈلكىدە شېرىك ئەمەس. شۇنىڭدەك، بارلىق ئىشلارنىڭ ئاخىرقى نەتىجىسى ۋە قايتىشى پەقەت ئاللاھ تائالاغىلا بولىدۇ. قىيامەت كۈنى ھەر بىر ئادەم ئۆز ئەمەلىنىڭ ھېسابىنى بېرىدۇ، ئاللاھ ھەر كىمنى قىلغان ئەمەلىگە قاراپ مۇكاپاتلايدۇ ياكى جازالايدۇ. ياخشى ئەمەل قىلغانلار جەننەت بىلەن مۇكاپاتلىنىدۇ، يامان ئەمەل قىلغانلار ئەمەلىگە يارىشا جازالىنىدۇ.

بۇ ئايەتتىن ئېلىنىدىغان پايدىلار:

1. ئاللاھ تائالانىڭ ھەممە نەرسىگە ئىگە ئىكەنلىكىنى بىلىش ئىنساننىڭ قەلبىنى تەۋەككۈل ۋە ئىشەنچكە تولدۇرىدۇ، چۈنكى ھەممە ئىش ئاللاھنىڭ قولىدا.
2. ھەر بىر ئادەم ئاخىرىدا ئاللاھنىڭ ھۇزۇرىغا قايتىدىغانلىقىنى ئويلىغاندا، ياخشى ئەمەل قىلىشقا ۋە يامانلىقتىن يىراق تۇرۇشقا تەرغىب بولىدۇ.
3. بۇ ئايەت ئىسلام دىنىنىڭ ئاساسى بولغان تەۋھىد ئېتىقادىنى، يەنى ئاللاھنىڭ بىرلىكىنى ۋە ھەممە ئىشلارنىڭ ئۇنىڭغا قايتىدىغانلىقىنى ئېنىق بايان قىلىدۇ.
4. ئاللاھنىڭ ھەممە نەرسىگە ئىگە بولۇشى ئۇنىڭ رەھىم-شەپقىتى ۋە ئادالىتىنىڭ مۇكەممەل ئىكەنلىكىنى كۆرسىتىدۇ، بۇ مۇئمىنلەرنىڭ قەلبىگە خاتىرجەملىك بېغىشلايدۇ.