سوره آل عمران — آیه 120

معانی کلمات:

• تَمْسَسْكُمْ: به شما برسد و اصابتان کند.
• حَسَنَةٌ: نعمت و خوشی، مانند پیروزی و غنیمت.
• تَسُؤْهُمْ: آنها را غمگین و اندوهناک میسازد.
• سَیِّئَةٌ: ناگواری و مصیبت، مانند شکست و کمبود.
• یَفْرَحُوا بِهَا: به آن شادمان میشوند و شماتت میکنند.
• کَیْدُهُمْ: نیرنگ و دسیسه آنان.
• مُحِیطٌ: احاطه کامل دارد و به همه چیز آگاه است.

تفسیر آیه:

ای مؤمنان! این دشمنان سرسخت، چنین حالتی دارند که اگر نعمتی به شما برسد، مانند پیروزی بر دشمن یا افزایش مال و فرزند، غمگین و اندوهناک میشوند و نمیتوانند خوشحالی شما را ببینند. اما اگر مصیبتی به شما برسد، مانند شکست در جنگ یا کاهش اموال و جانها، شادمان میشوند و از بدبختی شما خوشحال میگردند و شماتتتان میکنند.

ای مؤمنان! اگر در برابر این دشمنان و سختیهای راه دین، صبر پیشه کنید و از خداوند پروا داشته باشید و از نافرمانی او بپرهیزید، نیرنگ و دسیسه آنان هیچ زیانی به شما نخواهد رساند و نقشههایشان خنثی میشود. به راستی که خداوند به تمام کارهایی که این کافران انجام میدهند احاطه کامل دارد و از هیچ نیرنگ و فسادی پنهان نیست و سرانجام آنان را به سزای اعمالشان خواهد رساند و نقشههایشان را نابود خواهد کرد.

فواید و پیامهای آیه:

• دشمنان اسلام هرگز از پیشرفت و خوشحالی مؤمنان خرسند نمیشوند و از ناراحتی آنان شاد میگردند؛ پس نباید به آنان اعتماد کرد و نباید از دشمنی آنان غافل شد.
• صبر و تقوا دو سپر محکم در برابر دسیسههای دشمنان است؛ هرگاه مؤمنان این دو ویژگی را داشته باشند، هیچ توطئهای نمیتواند به آنان آسیب برساند.
• خداوند بر همه کارهای بندگان احاطه کامل دارد و هیچ عمل خیر یا شری از او پنهان نیست؛ این باور، آرامشبخش دل مؤمنان است که بدانند خداوند حامی و پشتیبان آنان است و سرانجام ستمگران را به سزای اعمالشان خواهد رساند.
• این آیه بشارتی برای مؤمنان است که با صبر و تقوا، پیروزی نهایی از آنِ آنان خواهد بود و دشمنان هرگز بر آنان چیره نخواهند شد.