Аль Имран сүрөсү — Аят 23

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• أَلَمْ تَرَ — «Көрбөдүңбү?», «Байкабадыңбы?» деген мааниде. Бул жерде көз менен көрүү эмес, ой жүгүртүү, билүү, таң калуу маанисинде колдонулган.
• نَصِيبًا — «Үлүш», «насыйп», «бир бөлүк» дегенди билдирет.
• الْكِتَابِ — «Китеп». Бул жерде Тоорат (Тоора) китеби айтылып жатат.
• يُدْعَوْنَ — «Чакырылышат», «чакырык кылынышат» деген мааниде.
• يَتَوَلَّى — «Жүз бурат», «баш тартат», «артка кетет» дегенди билдирет.
• فَرِيقٌ — «Топ», «бир тайпа», «бир бөлүк» деген мааниде.
• مُعْرِضُونَ — «Жүз буруучулар», «көңүл бурбагандар», «баш тартуучулар» дегенди түшүндүрөт.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Оо, пайгамбар, Аллах Таала сага ачып берген бул окуяга көңүл бурбадыңбы? Аллах аларга Тоорат китебинен бир үлүш берген, башкача айтканда алар Тооратты окуп-үйрөнүшкөн, анын ичиндеги айрым чындыктарды билишкен адамдар жөнүндө сөз болуп жатат. Аларга сенин пайгамбарлыгың чын экенин далилдеген белгилер да жеткен. Бирок алар өз араларында келип чыккан талаш-тартыш маселелерди чечүү үчүн Аллахтын китебине — Куранга кайрылууга чакырылганда, алардын арасындагы бир тобу, айрыкча алардын окумуштуулары менен башчылары, чакырык алардын каалоо-тилектерине туура келбегендиктен, жүз буруп, баш тартышат. Алар өздөрүн Тооратка ээрчүбүз деп эсептешсе да, анын өкүмүнө баш ийүүгө эң оболу шашылышы керек эле. Бирок алар чындыкка моюн сунуудан баш тартып, акыйкаттан жүз бурушат. Бул алардын адатына айланган — өз каалоолоруна туура келбеген нерсеге эч качан моюн сунушпайт.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана насааттар:

• Чындыкка моюн сунуу — ыймандын белгиси. Бул аят бизге чындык өзүбүздүн каалообузга туура келбесе да, ага моюн сунуу керектигин үйрөтөт. Ислам дини адамды акыйкатты издөөгө жана ага баш ийүүгө чакырат.
• Куран — эң акыйкат өкүм чыгаруучу булак. Аллахтын китебине кайрылуу — талаш-тартыштарды чечүүнүн эң туура жолу. Куран адамдардын ортосунда адилет өкүм чыгарат жана эч кимге зулумдук кылбайт.
• Өз каалоосуна ээрчүү адашууга алып барат. Адам өз каалоосун акыйкаттан жогору койсо, ал акыйкаттан жүз бурууга жана адашууга дуушар болот. Бул аят бизди өз каалообузга эмес, Аллахтын өкүмүнө баш ийүүгө чакырат.
• Илим — жоопкерчилик. Аларга китептен илим берилген болсо да, аны туура колдонушпады. Бизге да берилген илимдин аркасында чындыкка моюн сунуубуз керек. Илим жоопкерчиликти арттырат.
• Ислам — жеңилдик жана акыйкат дини. Куран адамдарды акыйкаттыкка, адилеттикке жана жакшылыкка чакырат. Ким Куранга кайрылса, ал өзү үчүн эң туура жолду табат. Курандын өкүмдөрү адам баласынын жакшылыгы үчүн гана келген.