Oli Imron surasi — Oyat 25

Kalimalarning ma'nolari:

• فَكَيْفَ – Qanday bo'ladi?
• جَمَعْنَاهُمْ – ularni yig'amiz.
• لِيَوْمٍ لَا رَيْبَ فِيهِ – hech qanday shubha bo'lmagan kunga (Qiyomat kuniga).
• وُفِّيَتْ – to'liq beriladi, to'ldirib beriladi.
• مَا كَسَبَتْ – qilgan ishlari, kasb etgan amallari.
• لَا يُظْلَمُونَ – ularga zulm qilinmaydi.

Tafsir:

Qiyomat kuni haqida o'ylab ko'ring! O'sha kuni Alloh taolo barcha insonlarni – avvalgilarini ham, keyingilarini ham bir joyga to'playdi. Bu kun shubhasiz keladigan, hech kimning shak-hubhasi bo'lmagan haqiqiy kun – Qiyomat kunidir. O'sha kuni har bir jon o'zi qilgan amallarining to'liq jazosini oladi. Yaxshilik qilgan kishi yaxshilikning mukofotini, yomonlik qilgan kishi esa yomonlikning jazosini to'liq oladi. Hech kimga zulm qilinmaydi – na yaxshi amallari kamaytiriladi, na yomon amallari ko'paytiriladi. Har kimga faqat o'zi qilgan ishining haqqi beriladi.

Agar insonlar bu haqiqatni anglab yetishsa, ularning ahvoli qanday bo'ladi? Ayniqsa, haqni inkor etib, o'zlarini aldab yurgan kimsalarning o'sha kundagi holati juda og'ir bo'ladi. Ular o'sha kuni o'z qilmishlarining oldida turib, pushaymon bo'lishadi, lekin pushaymonlik endi foyda bermaydi.

Olingan saboqlar va foydalar:

1. Adolatning to'liq amalga oshishi: Qiyomat kuni – bu mutlaq adolat kuni. Hech kimga zulm qilinmaydi, har kimga qilgan amaliga yarasha mukofot yoki jazo beriladi. Bu esa mo'min qalbini taskin bilan to'ldiradi, chunki u biladiki, bu dunyoda ko'rgan har qanday jabr-zulm o'sha kuni o'z o'rnini topadi.
2. Mas'uliyat hissini kuchaytirish: Har bir inson o'z qilmishlari uchun javobgar ekanini bilishi uni yaxshi amallarga undaydi va yomon ishlardan qaytaradi. Bu his-tuyg'u insonni to'g'ri yo'lga boshlaydi.
3. Qiyomatga ishonch – hayotni ma'noli qiladi: Qiyomat kuniga ishonish inson hayotini ma'nosizlikdan qutqaradi. Inson biladiki, bu dunyo oxirgi manzil emas, balki o'tkinchi bir imtihon maydonidir. Asl hayot esa oxiratda boshlanadi.
4. Allohning rahmati va adolati: Ushbu oyatda Allohning bandalariga bo'lgan rahmati ham namoyon bo'ladi – U hech kimga zulm qilmaydi, balki yaxshilik qilganlarga o'z fazli bilan qo'shimcha mukofot ham beradi. Bu esa mo'minlarni Allohga bo'lgan muhabbatini yanada oshiradi.