Ар-Рум сүресі — Аят 18

1) Сөздердің мағынасы:

• الْحَمْدُ — мадақ, алғыс, шүкір.
• عَشِيًّا — кеш уақыты, яғни түстен кейінгі кеш мезгілі (аср уақыты).
• تُظْهِرُونَ — түс мезгіліне кіресіңдер, яғни түс уақыты (зуһр уақыты).

2) Аяттың тәпсірі:

Бұл аятта Аллаһ Тағала Өзіне ғана тән мадақ пен мақтауды білдіреді. Көктер мен жердегі барлық жаратылыс — періштелер, адамдар, жындар және басқа да мақлұқаттар — Аллаһқа мадақ айтады. Ол — жалғыз, Оның серігі де, баласы да, жұбайы да жоқ. Барлық мадақ пен мақтау тек Оған ғана тиесілі.

Аллаһ Тағала осы аятта пенделеріне Өзін дәріптеуді және ұлықтауды бұйырады. Күннің белгілі мезгілдерінде — кешке қарай (аср уақытында) және түс мезгілінде (зуһр уақытында) — Оған тәсбих айтып, мадақтау керек. Бұл уақыттардағы тәсбих намаздарға да ишара етеді: аср намазы мен зуһр намазы.

Аллаһтың мадаққа лайықтылығы тек жерде ғана емес, көктерде де мойындалады. Барлық жаратылыс Оны мадақтайды, өйткені Ол — барлық игіліктің, нығметтің және кемелдіктің иесі. Оның кемел сипаттары шексіз, ал пенделердің Оған деген мадағы мен шүкірі — Оның ұлылығына деген мойындаудың бір көрінісі.

3) Аяттан алынатын пайдалар:

• Аллаһқа мадақ айту — иманның көрінісі және пенденің Раббысына деген сүйіспеншілігінің белгісі.
• Күннің белгілі мезгілдерінде Аллаһты еске алу — пенденің рухани тазалығын сақтайды және жүрегін нұрландырады.
• Барлық жаратылыстың Аллаһты мадақтауы — Оның ұлылығы мен бірлігін танытады, бұл адамды иманға және бір Аллаһқа құлшылық етуге шақырады.
• Намаз уақыттарының белгіленуі — пенденің күнделікті өмірін Аллаһқа байланыстырып, рухани тәрбие алуына мүмкіндік береді.
• Ислам — адамды Аллаһты тануға, Оған шүкір етуге және мадақ айтуға бағыттайтын дін. Бұл аят адамды Аллаһқа жақындататын, жүрегін жылытатын және өміріне мән беретін ұлы құндылықтарды ұсынады.