سوره روم — آیه 18

معانی کلمات:

• عَشِیًّا: زمان بین ظهر تا غروب آفتاب، که شامل عصر نیز میشود.
• حین تُظْهِرُونَ: وقتی که وارد وقت ظهر میشوید (هنگام ظهر، زمانی که آفتاب در اوج آسمان است).

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیهی شریفه، مؤمنان را به تسبیح و تنزیه خود فرمان میدهد و میفرماید: ای مؤمنان! خدا را از هر نقص و عیبی پاک و منزّه بدانید و او را به صفات کمال بستایید؛ هم در شامگاهان و هم در بامدادان، هم در وقت عصر و هم در هنگام ظهر. تمام ستایشها و سپاسها در آسمانها و زمین از آنِ اوست؛ فرشتگان در آسمانها و تمام مخلوقات در زمین، او را به پاکی میستایند و حمد و ثنای او را به جا میآورند. این تسبیح و حمد، اختصاص به زمان یا مکان خاصی ندارد؛ بلکه در همهی احوال و اوقات، شایستهی ذات پاک اوست. همچنین اشاره به این دارد که نمازهای پنجگانه، بهویژه نماز ظهر و عصر، مصداق عملی این تسبیح و حمد هستند که مؤمنان در این اوقات به جا میآورند.

فواید و پیامهای آیه:

• همیشگی بودن ذکر خدا: انسان میتواند در هر لحظه از شبانهروز، با یاد و ذکر خداوند، روح خود را صیقل دهد و به آرامش برسد؛ چرا که تسبیح خدا محدود به زمان یا مکان خاصی نیست.
• ارتباط عبادت با نظم طبیعی: این آیه نشان میدهد که نمازهای ظهر و عصر با نظم آفرینش و حرکت خورشید هماهنگ هستند و مؤمن با عبادت در این اوقات، با نظام هستی همصدا میشود.
• شکرگزاری نعمتهای الهی: حمد و ستایش خداوند، انسان را به یاد نعمتهای بیشمار او میاندازد و باعث افزایش محبت و بندگی در دل او میشود.
• وحدت موجودات در تسبیح خدا: دانستن اینکه تمام موجودات آسمانها و زمین در حال تسبیح خدا هستند، احساس تنهایی را از انسان میزداید و او را به حلقهی عظیم عبادتکنندگان متصل میکند.