Rum surəsi — Ayə 19

1) Bəzi kəlmələrin mənası:

• يُخْرِجُ: Çıxarır, meydana gətirir.
• الْحَيَّ: Canlı olanı, diri olanı.
• الْمَيِّتِ: Ölü olanı, cansız olanı.
• وَيُحْيِي: Dirildir, can verir.
• الْأَرْضَ: Yeri, torpağı.
• بَعْدَ مَوْتِهَا: Onun ölümündən sonra — yəni quruyub cansız qaldıqdan sonra.
• وَكَذَٰلِكَ: Və beləcə, bu qaydada.
• تُخْرَجُونَ: Çıxarılacaqsınız, qəbirlərinizdən dirildilib çıxarılacaqsınız.

2) Ayənin təfsiri:

Uca Allah Öz qüdrətinin və hikmətinin əlamətlərini bizə göstərir. O, ölüdən diri çıxarır — misal üçün, cansız bir nütfədən (toxumdan) canlı bir insan yaradır, yaxud cansız bir yumurtadan canlı bir quş meydana gətirir. Eyni zamanda diridən ölü çıxarır — canlı insandan nütfəni, canlı toyuqdan yumurtanı çıxardığı kimi. Bu, Allahın sonsuz qüdrətinin açıq-aydın sübutudur.

Sonra Allah quruyub çatlamış, heç bir həyat əlaməti qalmamış torpağa yağış yağdırır və orada müxtəlif bitkilər, göyərtilər yetişdirir. Beləcə, ölü torpaq yenidən canlanır, dirilir. Elə bu misal kimi, ey insanlar, siz də öldükdən sonra qəbirlərinizdən dirildilib Allahın hüzuruna çıxarılacaqsınız. Haqq-hesaba çəkiləcək, əməllərinizin əvəzini alacaqsınız.

Bu ayə bizə böyük bir həqiqəti xatırladır: Allah hər şeyə qadirdir. Torpağı dirildən, ölüdən diri çıxaran Rəbb, sizi də yenidən diriltməyə qadirdir. Buna görə də bu dünya həyatı keçicidir, əsl həyat axirət həyatıdır. Gəlin bu ayənin bizə öyrətdiyi dərsdən ibrət götürək — Allahın qüdrətini dərk edək, Ona iman gətirək, yaxşı əməllər edək və qiyamət gününə hazırlıq görək. Çünki bir gün hamımız o qəbirlərdən çıxarılacaq və Rəbbimizin qarşısında dayanacağıq. O gün üçün indidən hazırlaşmaq ən ağıllı işdir.