Sure Lokmân — Ayet 19

Kelime Anlamları:

• Vak'sıd: Orta yolu tut, dengeli ol, yönel.
• Maşy: Yürüyüş.
• Vağdud: Kıs, alçalt, indir.
• Anker: En çirkin, en kötü, en hoş olmayan.

Tefsir:

Lokman (a.s.), evladına verdiği bu öğütte, insanın toplum içindeki davranışlarının ve ses tonunun ne kadar önemli olduğuna dikkat çekmektedir. "Yürüyüşünde orta yolu tut" yani ne kibirlenerek kabara kabara yürü, ne de hastalıklı ve zayıf bir görüntü vererek ölü gibi yürü. İkisinin ortasında, vakarlı, mütevazı ve dengeli bir yürüyüşle hareket et. Bu, kişinin iç dünyasındaki tevazunun dışa yansımasıdır. Çünkü yürüyüş, insanın karakterini ele veren en önemli beden dilidir.

Ardından "sesini kıs" buyuruyor. Yani konuşurken sesini gereksiz yere yükseltme, bağırıp çağırma. Sözün gücü, yüksek desibelde değil, doğru ve hikmetli oluşundadır. Ancak burada bir istisna vardır: Hakkı haykırmak, zalime karşı sesini yükseltmek ve düşmanı caydırmak için gerekli olan sert ve yüksek ses meşrudur. Önemli olan, sesin bir kibir ve üstünlük aracı olarak değil, bir hak ve adalet aracı olarak kullanılmasıdır.

Allah (c.c.) bu emrin ardından nefis bir örnekle konuyu pekiştiriyor: "Çünkü seslerin en çirkini, hiç şüphesiz eşeklerin sesidir." Eşeklerin anırması, başlangıcı zefir (derin nefes alma) ve sonu şehik (hıçkırık gibi kesik kesik çıkma) olan, son derece rahatsız edici ve çirkin bir sestir. Bu ses, aynı zamanda cehennem ehlinin çıkaracağı seslere benzetilmiştir. Bu benzetme, insanın yüksek ve çirkin sesinin ne kadar hoş karşılanmadığını, hatta bunun ahiretteki bir azap manzarasını hatırlattığını gösterir.

Sevgili kardeşim, bu ayet bize şunu öğretiyor: Müslüman, her haliyle ölçülü ve güzel olan insandır. Yürüyüşüyle, konuşmasıyla, ses tonuyla çevresine huzur verir. Sesini yükseltmek, bağırmak, çağırmak; hem insan fıtratına hem de İslam edebine aykırıdır. Rabbimiz, bizi bu güzel ahlakla donatsın ve bizleri, sesi ve davranışıyla insanları rahatsız edenlerden değil, güzellikleriyle örnek olan kullarından eylesin. Unutmayalım ki, bir Müslümanın en güzel sesi, Kur'an tilaveti ve güzel sözdür. Bu dünyada sesimizi nasıl kullanırsak, ahirette de o sesle anılırız. Rabbimiz bizleri, en güzel sözü söyleyen ve en güzel şekilde yürüyen kullarından eylesin. Amin.