Сураи Лукман — Оят 21

1. Маънои калимаҳое, ки ба шарҳ ниёз доранд:

• اتَّبِعُوا: пайравӣ кунед, аз паси касе/чизе равед.
• مَا أَنزَلَ اللَّهُ: он чи Худованд нозил кардааст (яъне Қуръон ва ваҳй).
• وَجَدْنَا: ёфтем, дидем.
• آبَاءنَا: падаронамон, ниёгонамон.
• السَّعِيرِ: оташи афрӯхта ва шадиди дӯзах.

1. Тафсири оят:

Худованд дар ин оят ҳолати он гурӯҳеро баён мекунад, ки дар масъалаи тавҳид ва яктои Худо баҳсу ҷадал мекарданд. Ҳангоме ки ба онҳо гуфта мешавад: «Аз он чи Худо бар Паёмбараш нозил кардааст, пайравӣ кунед», онҳо дар ҷавоб мегӯянд: «Не, балки мо аз он роҳе пайравӣ мекунем, ки падарону ниёгони худро бар он ёфтаем» — яъне бар ширк ва парастиши бутҳо идома медиҳанд ва онро ба гузаштагони худ ҳавола мекунанд.

Он гоҳ Худованд бо саволи инкорӣ мепурсад: оё онҳо аз ниёгони худ пайравӣ мекунанд, ҳатто агар шайтон онҳоро бо зинат додани аъмоли бад ва куфрашон ба сӯи азоби оташи афрӯхтаи дӯзах даъват кунад? Яъне оё ин пайравии кӯр-кӯрона аз гузаштагон ҳатто дар сурате дуруст аст, ки онҳоро ба ҳалокат ва азоби ҷовидон бикашад?

Дар ин оят Худованд равшан месозад, ки пайравии бедалел аз роҳи ниёгон, вақте ки он хилофи он чи Худо нозил кардааст бошад, роҳи нодуруст аст. Ҳақиқат он аст, ки меъёри пайравӣ бояд ваҳйи илоҳӣ бошад, на анъанаҳои кӯҳнаи беасос. Ва ҳар касе ки аз ҳақ рӯй гардонад ва ба тақлиди кӯрона аз гузаштагон идома диҳад, дар воқеъ аз даъвати шайтон пайравӣ кардааст, ки оқибати он оташи дӯзах аст.

1. Фоидаҳои ин оят:

• Ин оят моро тарбият мекунад, ки дар ҳақиқатҷӯӣ ва пайравӣ аз ҳақ бояд меъёри мо ваҳйи Худо бошад, на танҳо анъана ва одатҳои гузаштагон.
• Ислом даъват мекунад, ки инсон бо андеша ва тааммул роҳи дурустро интихоб кунад ва кӯрона аз касе пайравӣ накунад.
• Ин оят нишон медиҳад, ки Худованд мехоҳад бандагонашро аз ҳалокат наҷот диҳад ва онҳоро ба роҳи рост ҳидоят кунад.
• Қуръон китоби ҳидоят аст ва ба мо меомӯзад, ки ҳақро болотар аз ҳама чиз бидонем ва аз он чи Худо нозил кардааст, бо дили кушод пайравӣ кунем.
• Ин оят моро огоҳ мекунад, ки пайравии нодуруст метавонад инсонро ба азоби дӯзах бирасонад, пас бояд ҳушёр бошем ва роҳи ростро интихоб кунем.