Sure Lokmân — Ayet 21

Kelime Anlamları:

• Mâ enzelallah: Allah'ın indirdiği şey (Kur'an ve vahiy).
• Vecednâ: Bulduk, gördük.
• Âbâenâ: Babalarımız, atalarımız.
• Şeytân: İblis ve onun yardımcıları.
• Azâb: Elem veren ceza.
• Saîr: Çılgınca yanan, alevleri yükselen cehennem ateşi.

Tefsir:

Bu âyet-i kerîmede Yüce Allah, hakka karşı körü körüne taklitçilik yapan, atalarının yolundan şuursuzca giden inkârcıların içler acısı durumunu bizlere haber vermektedir. Onlara, "Allah'ın indirdiği Kitab'a ve Peygamber'in getirdiği vahye uyun" denildiğinde, hiç düşünmeden ve araştırmadan: "Hayır, biz atalarımızı üzerinde bulduğumuz yola uyarız" derler. Yani atalarının dinini, örflerini ve bâtıl inançlarını körü körüne savunurlar.

İşte burada Allah Teâlâ onların bu mantıksız tutumunu ne güzel çürütüyor: "Ya şeytan onları çılgınca yanan ateşin azabına çağırıyorsa?" Yani siz, atalarınızın yolunu takip etmeyi bir delil sayıyorsunuz. Peki ya atalarınızın izinden gitmek sizi cehenneme sürüklüyorsa? Şeytan, onları ve atalarını saptırmış, onları küfür ve şirk bataklığına çekmiştir. Siz hiç düşünmeden, akıl süzgecinden geçirmeden, sadece "babalarımız böyle yapmıştı" diyerek şeytanın peşinden gidiyor ve kendinizi ebedî azaba mı atıyorsunuz?

Bu âyet, Müslümanlara çok önemli bir ders vermektedir: Hak ve hakikat, ataların sözüyle değil; Allah'ın kitabı ve Resûlü'nün sünnetiyle ölçülür. Bir kimsenin Müslüman olması, babasının veya dedesinin Müslüman olmasıyla yetinmemeli; kişi, imanını akıl ve delille, Kur'an ve sünnetle güçlendirmelidir. Taklit, imanın düşmanıdır; düşünmek ve araştırmak ise imanın gıdasıdır.

Sevgili kardeşim! Sakın atalarının üzerinde bulduğun bâtıl inançlara, hurafelere, bid'atlere körü körüne bağlanma. Çünkü şeytan, insanları cehenneme götüren yolları süsleyerek gösterir. Onun tuzağına düşmemek için tek kurtuluş reçetesi, Allah'ın indirdiği Kur'an'a ve Peygamber Efendimiz'in (s.a.v.) sünnetine sımsıkı sarılmaktır. Bu yolda yürüyenler, dünyada huzur, ahirette ise cennetle müjdelenirler. Allah'ın hidayeti, taklit edenlerin değil; düşünen, araştıran ve hakka teslim olanlarındır.