Loğman surəsi — Ayə 21

1) Ayədə izaha ehtiyacı olan sözlərin mənaları:

• اتَّبِعُوا: Tabe olun, ardınca gedin, əməl edin.
• مَا أَنزَلَ اللَّهُ: Allahın nazil etdiyi, yəni vəhy və Qurani-Kərim.
• وَجَدْنَا عَلَيْهِ آبَاءَنَا: Atalarımızı üzərində tapdığımız, yəni onların tutduğu yol və inanc.
• السَّعِير: Yandırıb-yaxan od, Cəhənnəm atəşi.

2) Ayənin təfsiri:

Bu ayədə Allah-taala, tövhid barəsində mübahisə edən kimsələrin vəziyyətini bizə xəbər verir. Onlara deyildikdə ki: "Allahın Öz Peyğəmbərinə nazil etdiyi vəhyə tabe olun, tək Allaha ibadət edin" — onlar bu çağırışa qulaq asmır və deyirlər: "Xeyr, biz atalarımızın tutduğu yola tabe olacağıq." Yəni onlar bütlərə sitayiş edən, şirki özlərinə yol seçən əcdadlarının ardınca getməyi üstün tuturlar.

Allah-taala onlara təəccüb doğuran bir sualla müraciət edir: "Onlar atalarına tabe olacaqlarmı, hətta Şeytan onları yandırıb-yaxan odun — Cəhənnəm əzabının — tərəfə çağırsa belə?" Yəni Şeytan onların gözünə batil əməllərini gözəl göstərir və onları küfrə, şirkə sürükləyərək axirətdə Cəhənnəm əzabına aparır. Onlar isə bu dəvəti dərk etmədən, sadəcə ata-baba adətinə söykənərək ona uyurlar.

Bu ayə bizə çox mühüm bir dərs öyrədir: həqiqətə çatmaq üçün kor-koranə ənənəyə deyil, Allahın nazil etdiyi vəhyə tabe olmaq lazımdır. Ataların yolu doğru ola bilər, amma əgər o yol insanı Allaha qarşı küfrə və şirkə aparırsa, ona tabe olmaq insanı Cəhənnəmə sürükləyər. Şeytan həmişə insanı yanlış yola çəkmək üçün onun keçmişinə, adət-ənənəsinə, qüruruna və nəfsinə müraciət edir. Ağıl sahibi insan isə bu tələyə düşməz, Allahın nuruna — Qurana sarılar.

Ey insan! Bil ki, sənin ən böyük sərvətin Allahın sənə nazil etdiyi hidayətdir. Atalarının yolu səni Cəhənnəmə aparırsa, ona tabe olmaq sənə heç bir fayda verməz. Gəl, Quranın işığına tərəf addım at; o işıq səni dünya və axirət səadətinə aparan yoldur. Allahın kəlamı hər zaman ən doğru yol göstəricisidir və ona tabe olan heç vaxt ziyana uğramaz.