Səcdə surəsi — Ayə 27

1) Bəzi kəlmələrin izahı:

• نَسُوقُ (nəsûqu): suyu qovuruq, yönəldirik, axıdırıq.
• الْأَرْضِ الْجُرُزِ (əl-ərḍil-cüruz): quru, bitkisiz, quraq torpaq; üzərində heç bir yaşıllıq olmayan yer.
• زَرْعًا (zər'ən): əkin, bitki, məhsul.
• أَنْعَامُهُمْ (ən'amuhum): onların mal-qaraları — dəvə, inək, qoyun kimi heyvanlar.
• أَفَلَا يُبْصِرُونَ (əfəlâ yubsirûn): Məgər görmürlərmi? Məgər ibrət gözü ilə baxıb dərk etmirlərmi?

2) Ayənin təfsiri:

Bu ayədə Allah-təala, ölümdən sonra dirilməni inkar edənlərə çox aydın və yaxın bir dəlil göstərir. Onlara xatırladır ki, biz yağış suyunu quru, bitkisiz, quraq torpağa yönəldirik. Elə bir torpağa ki, orada heç bir yaşıllıq yoxdur, sanki ölüdür. Sonra o su ilə müxtəlif rənglərdə, müxtəlif növdə əkinlər, məhsullar yetişdiririk. O əkinlərdən onların mal-qaraları — dəvələri, inəkləri, qoyunları — yeyir, özləri də o məhsullardan, dənli bitkilərdən, meyvələrdən yeyib dolanırlar.

Beləliklə, həm heyvanları üçün yem, həm də öz bədənləri üçün qida hasil olur. Bütün bunlar Allahın qüdrətinin, rəhmətinin və tədbirinin açıq-aydın əlamətləridir. Elə isə nə üçün onlar bunu gözləri ilə görüb düşünmürlər? Nə üçün quru torpağı dirildən, ona həyat verən Allahın ölüləri də dirildə biləcəyini dərk etmirlər?

Ey insan! Bir düşün: sən hər il torpağın necə dirildiyini, qurumuş yerlərin necə yaşıl örtüyə büründüyünü, quraqlıqdan sonra bərəkətin necə gəldiyini öz gözünlə görürsən. Bu, Allahın qüdrətinin canlı bir sübutudur. Torpağı dirildən Rəbb, səni də, atalarını da, bütün bəşəriyyəti də qiyamət günü yenidən dirildəcəkdir. Bu, Allah üçün heç də çətin deyildir.

Bu ayə bizə həm də Allahın sonsuz rəhmətini xatırladır: O, suyu göydən endirir, torpağa yönəldir, bitkiləri böyüdür, heyvanlara və insanlara ruzi verir. Bütün bunlar Onun bizə olan qayğısının, mərhəmətinin nişanəsidir. Elə isə gəlin bu nemətlərə şükür edək, Allahın qüdrətini dərk edək və Ona iman gətirək. Quran bizə həyat verən bir kitabdır; onun göstərdiyi yolla getsək, həm dünyada, həm də axirətdə nicat taparıq.

3) Dəvət və nəsihət:

Bu ayə hər bir insana müraciət edir: gözlərini aç, ətrafına bax! Yağışın quraq torpağa can verdiyini, qurumuş yerlərin yenidən yaşıl don geyindiyini görürsənmi? Bu, Allahın qüdrətinin ən gözəl nümunəsidir. Torpağı dirildən Allah, sənin qəlbini də imanla dirildə bilər. Səni də, sevdiklərini də yenidən dirildəcəkdir.

Gəlin bu ayədən ibrət götürək: Allahın verdiyi ruzilərə şükür edək, Onun qüdrətini dərk edək və Quranın nuru ilə qəlbimizi işıqlandıraq. Unutma ki, səni yaradan, sənə ruzi verən, torpağı sənin üçün dirildən Rəbb, səni yenidən diriltməyə də qadirdir. Bu, Onun üçün asandır. Elə isə iman gətir, şükür et və saleh əməllərlə Allaha yaxınlaş!