Саба сүрөсү — Аят 29

1. Сөздөрдүн мааниси:

• وَيَقُولُونَ — алар айтышат.
• مَتَى — качан.
• هَٰذَا الْوَعْدُ — ушул убада (кыямат, эсеп-кысап, азап жөнүндөгү убада).
• إِن كُنتُمْ صَادِقِينَ — эгер силер чын сүйлөгөндөрдөн болсоңор.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аятта каапырлардын, мушриктердин пайгамбарга (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун) жана ыймандууларга карата айткан мазактоо, шылдыңдоо маанисиндеги сөздөрү баяндалат. Алар: «Эгер чын айтып жаткан болсоңор, силер убада кылган кыямат, эсеп-кысап, азап качан келет?» — деп, шашылыштырып, келеке кылышкан.

Алар бул дүйнөдө эч нерседен коркпой, акыретке ишенбей, өздөрүнүн кудуреттүү, бай, күчтүү экендиктерине ишенип, Аллахтын убадасын жокко чыгарууга аракет кылышкан. Бирок алар билишпейт: Аллахтын убадасы сөзсүз келет, бирок анын убактысын Аллах гана билет. Ал эч кимге белгилүү эмес. Кыяматтын качан болорун суроо, ага даярдык көрүүнүн ордуна, аны четке кагуу жана шектенүү гана болуп саналат.

Бул аят аркылуу Аллах Таала пайгамбарга (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун) жана ыймандууларга: «Алардын мазактарына, шылдыңдарына капа болбоңор, алардын суроолоруна жооп берүүнүн ордуна, Аллахтын убадасынын чындыгына бекем ишениңер», — деп көрсөтүп жатат. Ошондой эле бул аят аркылуу каапырлардын акыретке болгон ишенимсиздиги, дүйнөгө берилгендиги жана текебердиги ачык көрсөтүлөт.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Акыретке ишенүү — ыймандын негизи. Кыяматтын качан болорун билүү эмес, ага даяр болуу маанилүү.
• Аллахтын убадасы чын. Ал качандыр бир убакта сөзсүз аткарылат, эч ким аны токтото албайт.
• Шылдыңдоо жана мазактоо — ыймансыздыктын белгиси. Мусулман адам мындай жоруктардан алыс болушу керек.
• Сабыр кылуу жана бекем ишенүү. Пайгамбар (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун) жана анын сахабалары ушундай кыйынчылыктарга кабылганда, сабыр кылып, Аллахтын жардамына ишенишкен.
• Дүйнөнүн өткөөлдүгү. Бул аят бизге дүйнөнүн убактылуу экенин, ал эми акыреттин түбөлүктүү экенин эскертет.
• Исламдын чакырыгы — акыл жана ой жүгүртүү. Аллах бизди ойлонууга, акырет үчүн даярдык көрүүгө чакырат, ал эми курулай талашууга эмес.

Бул аят аркылуу биз Аллахтын убадасынын чындыгына бекем ишенип, кыямат күнүнө даярдык көрүүгө, сабырдуу болууга жана башкаларды да чындыкка чакырууга үндөлөбүз.