سوره یس — آیه 7

معانی کلمات:

• حَقَّ: واجب و ثابت شد.
• القول: سخن و حکم الهی (وعدهٔ عذاب).
• أکثرهم: بیشتر آنان (بیشتر کافران و مشرکان).

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه خبر میدهد که حکم و وعدهٔ عذاب او بر بیشتر کافران، بهویژه مشرکان مکه، واجب و حتمی شده است. این واجب شدن عذاب به این دلیل است که حق و حقیقت بهطور کامل برای آنان روشن شد و پیامبر خدا (صلیاللهعلیهوسلم) با دلایل روشن، آنان را به سوی ایمان دعوت کرد؛ اما آنان با لجاجت و عناد، حق را رد کردند و بر کفر خود باقی ماندند. بنابراین، به سبب علم ازلی خداوند که آنان ایمان نمیآورند و با وجود روشن شدن حق، باز هم کفر میورزند، سزاوار عذاب و کیفر الهی شدند. این آیه بیانگر آن است که ایمان نیاوردن آنان نه به دلیل نرسیدن حق به آنان، بلکه به سبب اختیار و انتخاب خودشان در برابر حق بوده است.

فواید و پیامهای آیه:

1. حجت بر بندگان: خداوند هیچکس را بدون اتمام حجت عذاب نمیکند؛ بلکه ابتدا حق را بهوسیلهٔ پیامبران و کتب آسمانی به گوش مردم میرساند و پس از آن، اگر کسی حق را رد کند، مستحق عذاب میشود.
2. علم الهی و اختیار انسان: علم ازلی خداوند به ایمان نیاوردن برخی، به این معنا نیست که آنان مجبور به کفر هستند؛ بلکه آنان با اختیار خود راه کفر را برمیگزینند و خداوند نیز از پیش به انتخاب آنان آگاه است.
3. اهمیت پذیرش حق: این آیه به انسان هشدار میدهد که اگر حق برایش روشن شد، نباید در برابر آن لجاجت کند؛ زیرا عاقبت چنین افرادی، محرومیت از ایمان و گرفتار شدن به عذاب الهی است.
4. رحمت و عدالت الهی: خداوند نه تنها عادل است که عذاب را بر کافران واجب میکند، بلکه رحیم است و با ارسال پیامبران و روشن کردن حق، راه نجات را به همه نشان داده است تا هیچکس عذری نداشته باشد.