Yosin surasi — Oyat 7

Kalimalarning ma'nolari:

• حَقَّ الْقَوْلُ: Azob va jazo so'zi haqli bo'ldi, ya'ni azob qarori tushdi.
• أَكْثَرِهِمْ: Ularning ko'pchiligi — Makka ahli.

Tafsir:

Alloh taolo o'zining azaliy ilmi va hikmati bilan bilganki, Makka ahli orasidan ko'pchiligi iymon keltirmaydi. Ularga haq da'vati yetib kelgani, Rasululloh (sollallohu alayhi va sallam) orqali Qur'on va hidoyat taqdim etilganiga qaramay, ular o'jarlik va takabburlik bilan haqni rad etdilar. Shuning uchun ularning ustiga azob so'zi haqli bo'ldi — ya'ni Allohning hukmi va va'dasi bo'yicha ularga jazo qarori tushdi. Ular iymon keltirmaydilar, chunki Alloh taolo ularning holatini azaldan bilgan va ular ixtiyoriy ravishda kufrni tanlaganlar. Bu ularning taqdiri majburan yozilgani emas, balki ularning o'z qilgan tanlovlari Allohning ilmi bilan oldindan ma'lum bo'lganidir.

Foydalar:

1. Alloh taoloning ilmi har narsani qamrab olgan — U bandalarining kim iymon keltirishini, kim kufrda qolishini azaldan biladi. Bu bizga taqdirga ishonish va Allohning hikmatiga rozilik bildirishni o'rgatadi.
2. Haqni eshitgach, unga ijobiy javob berish — insonning najot yo'lidir. Kim haqni bilib, uni rad etsa, o'ziga zulm qilgan bo'ladi va buning oqibatini albatta ko'radi.
3. Bu oyat mo'minlarga sabr va ishonch bag'ishlaydi — agar ko'pchilik iymon keltirmasa ham, haq yo'lida davom etish kerak, chunki Allohning va'dasi haqdir va Uning hukmi adl ila amalga oshadi.
4. Inson ixtiyoriy tanlovi uchun mas'uldir — Allohning ilmi insonni majburlash emas, balki uning amallariga qarab adolatli jazo yoki mukofot berishni taqozo etadi.